Қазіргі цифрлық даму кезеңінде мемлекеттік қызметтердің барынша қолжетімді әрі тиімді болуы – құқықтық мемлекеттің негізгі қағидаттарының бірі. Осы тұрғыда Қазақстан Республикасында сот жүйесін жаңғырту мақсатында енгізілген «Сот кабинеті» сервисі азаматтардың құқыққа қолжетімділігін қамтамасыз ететін маңызды құралдардың біріне айналды.
«Сот кабинеті» – бұл сот органдарына жүгінуді жеңілдететін, уақыт пен қаржыны үнемдейтін электрондық ақпараттық жүйе. Аталған сервис арқылы азаматтар мен заңды тұлғалар сотқа талап арыз, шағым, өтініш және басқа да процессуалдық құжаттарды онлайн түрде жолдай алады. Бұл өз кезегінде сотқа бару қажеттілігін азайтып, бюрократиялық кедергілерді жояды.
Бүгінгі таңда «Сот кабинеті» жүйесі сот ісін жүргізудің барлық кезеңдерін қамтиды. Пайдаланушылар істің қозғалысын бақылап, сот актілерін электронды түрде алып, сот отырысының күні мен уақытын біле алады. Сонымен қатар, мемлекеттік баж салығын онлайн төлеу мүмкіндігі де қарастырылған. Бұл қызметтердің барлығы халықтың сот жүйесіне деген сенімін арттыруға ықпал етеді.
Цифрландыру жағдайында «Сот кабинетінің» маңыздылығы ерекше. Ол тек уақытты үнемдеп қана қоймай, ашықтық пен жариялылық қағидаттарын жүзеге асыруға мүмкіндік береді. Сот процесінің ашықтығы – әділ сот төрелігінің кепілі. Осы орайда, электрондық жүйе арқылы барлық әрекеттердің тіркелуі сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін де төмендетеді.
Сонымен қатар, «Сот кабинеті» шалғай аймақтарда тұратын азаматтар үшін өте тиімді. Олар сотқа бармай-ақ, өз құқықтарын қорғай алады. Бұл әсіресе ауыл тұрғындары үшін үлкен мүмкіндік болып табылады. Яғни, географиялық қашықтық құқыққа қол жеткізуге кедергі болмайды.
Алайда, жүйенің тиімді жұмыс істеуі үшін халықтың цифрлық сауаттылығын арттыру маңызды. Барлық азаматтар электрондық қызметтерді еркін пайдалана алуы тиіс. Осы бағытта түсіндіру жұмыстары мен оқыту шараларын жүргізу қажеттілігі туындайды.
Қорытындылай келе, «Сот кабинеті» – құқыққа қолжетімділікті қамтамасыз етудің заманауи, тиімді әрі қажетті тетігі. Ол сот жүйесінің ашықтығын, қолжетімділігін және тиімділігін арттырып, азаматтардың құқықтарын қорғауда маңызды рөл атқарады. Болашақта бұл жүйені одан әрі жетілдіру арқылы еліміздің сот жүйесі жаңа сапалық деңгейге көтеріледі деп сеніммен айтуға болады.
Қызылорда қаласының №2 соты бас маман-сот отырысының хатшысы Ә.Жылкелді
