Бүгінгі әлемде қорғаныс саясаты бұрынғыдай тек қарулы күштердің санымен немесе әскери техниканың қуатымен ғана бағаланбайды. Заманауи қауіпсіздік ұғымы әлдеқайда кеңейді. Мемлекеттің қорғаныс қабілеті енді әскери дайындықпен қатар технологиялық тәуелсіздікке, киберқауіпсіздікке, ақпараттық тұрақтылыққа, логистикаға, қорғаныс өнеркәсібіне және халықаралық серіктестікке сүйенеді. Қазақстан үшін бұл мәселенің маңызы артып келеді. Себебі, еліміз Еуропа мен Азияны жалғайтын маңызды көлік дәліздерінің бойында орналасқан, ал Орталық Азияның тұрақтылығы өңірдегі барлық мемлекеттердің ортақ жауапкершілігіне айналып отыр.
Көпшілік əскери ынтымақтастықты бірлескен жаттығулармен байланыстырады. Алайда қазіргі жағдайда оның мазмұны анағұрлым кең. Бұл – əскери білім беру, офицерлер даярлау, тəжірибе алмасу, бітімгерлік операцияларға қатысу, əскери медицина, цифрлық басқару жүйелері, ұшқышсыз технологиялар, əскери логистика жəне төтенше жағдайларда өзара қолдау тетіктерін дамыту. Қазақстан үшін дəл осы бағыттар болашақ қорғаныс жүйесінің сапасын айқындайды. Қазіргі соғыстар бір ғана майдан даласында жүріп жатқан жоқ. Олар спутниктер арқылы, киберкеңістікте, байланыс жүйелерінде жəне ақпараттық ортада қатар өрбиді. Сондықтан Қазақстан үшін қорғаныс саласында өз инженерлік əлеуетін, əскери ІТ шешімдерін, байланыс құралдарын, дрон технологияларын жəне цифрлық қауіпсіздік жүйелерін дамыту ерекше маңызды. Бұл тек қорғаныс министрлігінің емес, ғылыми орталықтардың, университеттердің жəне отандық өнеркəсіптің де ортақ міндеті. Қазақстанның сыртқы саясатының ерекшелігі – теңгерімді серіктестік. Еліміз бір ғана бағытқа сүйенбей, əртүрлі халықаралық ұйымдар мен мемлекеттермен өзара тиімді ынтымақтастықты дамытып келеді. Мұндай ұстаным қорғаныс саласында да икемділік береді. Əртүрлі серіктестермен тəжірибе алмасу, бітімгерлік дайындық, əскери білім беру жəне техникалық стандарттарды жетілдіру Қарулы Күштердің кəсіби деңгейін арттыруға ықпал етеді. Заманауи қауіпсіздік тек əскердің жауапкершілігі емес. Ақпараттық мəдениет, төтенше жағдайларға дайындық, азаматтық қорғаныс, цифрлық сауаттылық, өндірістік тұрақтылық жəне еріктілер қозғалысы да ұлттық орнықтылықтың бір бөлігі.
Сондықтан қорғаныс саясаты қоғамның төзімділігін арттырумен қатар жүруі тиіс. Əлемде мұны «ұлттық орнықтылық» деп атайды. Бұл ұғым мемлекеттік институттардың ғана емес, азаматтардың, бизнестің жəне ғылыми қауымдастықтың да дағдарыс жағдайында үйлесімді əрекет ету қабілетін білдіреді. Саясаттанушылардың айтуынша, алдағы кезеңде Қазақстанның қорғаныс саясаты бірнеше бағытқа ерекше көңіл бөлуі мүмкін. Олар қорғаныс өнеркəсібін жаңғырту, ұшқышсыз авиация мен роботтандырылған жүйелерді дамыту, əскери жасанды интеллектті жауапты қолдану, киберқауіпсіздікті күшейту, əскери логистика мен көлік дəліздерінің қорғалуын қамтамасыз ету, бітімгерлік əлеуетті кеңейту, əскери кадрларды халықаралық стандарттарға сай даярлау. Қазіргі халықаралық ахуалда қорғаныс саясаты күш көрсетуге емес, қауіптердің алдын алуға, қоғамның орнықтылығын арттыруға жəне жауапты халықаралық ынтымақтастыққа негізделуі тиіс. Қазақстан үшін əскери ынтымақтастықтың басты мақсаты – біреуге қарсы тұру емес, елдің егемендігін сенімді қорғауға, өңірлік тұрақтылықты сақтауға жəне халықаралық қауіпсіздікке үлес қосуға қабілетті заманауи қорғаныс жүйесін қалыптастыру.
Айша ҚҰРМАНҒАЛИ, «Заң газеті»
