«Заң медиа–корпорациясы» ЖШС-нің «Заң» республикалық басылымында «Ембімұнайгаз» АҚ тендерлер бойынша жасалатын келісімшарттардың заңдылығы тұрғысынан мақала жарияланған болатын.
Мәселені толыққанды зерделеу барысында басылым тарапынан «Ембімұнайгаз» АҚ туралы сатып алу қызметінің барлық кешені қамтылды.
Қосымша «Ембімұнайгаз» басшылығының түсініктемесі де жарияланды. Сонымен қатар, аталған мақалаға «Амир Холдинг Қазақстан» ЖШС басшысының жауабы келді. Бұл ретте, «Ембімұнайгаз» АҚ түсініктемесіндегі мәселе тек жалғыз лот емес екенін түсіндіруде.
«Амир Холдинг Қазақстан» ЖШС басшысының жауабы:
Біріншіден, «Амир Холдинг Қазақстан»ЖШС өзінің құқықтары мен заңды мүдделерін тек құқықтық салада ҚР заңнамасына қатаң сәйкес қорғайды.
Алайда, «Ембімұнайгаз» АҚ өз түсініктемелерінде бұрын «Амир Холдинг Қазақстан»ЖШС көрсеткен жекелеген қызметке назар аударды. Алайда алдындағы басылым «Ембімұнайгаз» АҚ-ның сатып алудың барлық спектрі бойынша сайлау тәсіліне және бірқатар қызметтердің қымбаттауына арналған еді. Мұның бәрі «Амир Холдинг Қазақстан»ЖШС-нің қатысы жоқ мақалада нақты және негізделген түрде көрсетілген.
Бірақ қандай да бір себептермен «Ембімұнайгаз» АҚ материалда көрсетілген барлық эпизодтарға түсініктеме берген жоқ.
Ең алдымен, «Ембімұнайгаз» АҚ түсініктемелерінде айтқан әлеуметтік шиеленістің жолын кесу мақсатында, «Амир Холдинг Қазақстан»ЖШС «Ембімұнайгаз» АҚ тарапынан шарттар бойынша төлемдердің жалғаспағанына қарамастан барлық қызметкерлерге жалақы мен тиісті салық аударымдарын төлеуді жалғастыруда.
«Ембімұнайгаз» АҚ түсініктемесінен көріп отырғанымыздай, компания нысандарда жеткізушілері жиі ауысатындықтан қызметкерлерінің тұрақты жұмыспен қамтылуына жеткілікті көңіл бөлінбейді. Менің ойымша, ең ірі мұнай өндіруші компания қарапайым әлеуметтік пакетсіз қысқа мерзімді еңбек шарттарын бақылаусыз жасауға мүмкіндік береді. Бұл өз кезегінде «жаңа орындаушыға тендер өткізу кезінде персоналдың бір жеткізушіден екіншісіне шексіз көші-қонын» тудырады.
Бұл жағдай жобаға «Амир Холдинг Қазақстан»ЖШС келгенге дейін болды, жылына бірнеше рет жұмыс берушілерді ауыстырған қызметкерлер алғаш рет ұзақ мерзімді (бір жыл және одан да көп еңбек шарттарына) жұмысқа орналасты.
«Dos Support» ЖШС ұзақ уақыт бойы персоналмен әр үш ай сайын еңбек шарттары жасасып, бұзғанын айта кету керек, бұл еңбек кітапшаларындағы үзінділер (фото қоса берілсін) растайды.
Қазіргі уақытта бұрынғы жағдай орын алып, компания қызметкерлері «Мейірәлі» ЖШС-мен қысқа мерзімді еңбек шарттарына қол қоюға мәжбүр. 700 мыңнан астам халқы бар аймақта, оның көп бөлігі (әсіресе ауыл тұрғындары) мұнай өндірудің сервистік қызметтерімен айналысатын жұмысшылар қолайсыз еңбек жағдайларына төзуге мәжбүр. Сонымен қатар, бұл үрдіс тек бір қызмет аясында ғана емес, қоғамның барлық жұмыспен қамтылуына тән.
«Амир Холдинг Қазақстан» ЖШС-нің жұмыстарды өз күшімен орындауды және қосалқы мердігерлерді тартуды қамтамасыз ете алмауы туралы түсініктемелерге қатысты, серіктестік кен орны және ол жақта адамдардың жұмыс орындарын таңдауы шектеулі екенін түсіне отырып, жергілікті тұрғындармен еңбек шарттарын жасасқанын атап өткім келеді. Жергілікті компанияларды жұмыспен қамтамасыз ету мақсатында қосалқы мердігерлік жұмыстарға біз Атырау облысының жергілікті тұрғындарының жұмысқа тартып, олардың табыс тауып, ал салықтар жергілікті бюджетке түсуін көздеп, тек жергілікті компанияларды ғана қатыстырдық.
«Ембімұнайгаз» АҚ өз мақаласында «Серіктестіктің келіспеуіне байланысты Қоғам күнделікті және апта сайынғы қажеттілікті сатып алуды, тендер жарияланған күннен бастап және тәртіптің 59-бабы 1-тармағы 10) тармақшасының негізінде тендер қорытындысы бойынша шарт жасасқанға дейін жүзеге асыруға мәжбүр болды. Осыған байланысты, ең төмен баға ұсынысын жолдағанын ескере отырып, 01.01.2024 жылдан бастап тендер қорытындысы бойынша шарт жасасқанға дейінгі кезеңге серіктестікпен бір көзден сатып алу тәсілімен шарт жасалды» деп мәлімдеді. Алайда, «Ембімұнайназ» АҚ осы 4 айдың ішінде тоғыз қызмет түрі бойынша «Амир Холдинг Қазақстан» ЖШС көрсетуді жалғастырғанына назар аударамыз.
Қарастырылған ғимараттар мен аумақтарға тиісті қызмет көрсету үшін айтарлықтай адами еңбек және материалдық-техникалық ресурстар қажет, оның бәрі біздің серіктестігімізде бар екенін атап өткім келеді.
Қызметтерді орындау үшін 2024 жылғы қаңтар-наурыз айларында Самұрық–Қазына порталында тіркелген Шарттар, ал сәуірде Бас директордың орынбасары Қ. Әбеновтің 24/04/2024 жылғы №109/2569 қолы қойылған кепілдендірілген хат негіз болып табылады. Бұл үнсіздік немен түсіндіріледі?!
Атырау облысы әкімінің кездесулеріне қарамастан, кепілдік хат бойынша сәуір айындағы қызметтерге ақы төлеу мәселесі осы уақытқа дейін шешілген жоқ.
Сонымен қатар, қазіргі уақытта біз жабдық пен техникалық құралдарды қайтара алмай жатырмыз. «Ембімұнайгаз» АҚ-да жабдықты, құралдарды қайтару туралы барлық жазбаша сауалдар жауапсыз қалуда. Жаңа шартты аясында қызметтерді орындау үшін «Мейірәлі» ЖШС-не біздің компания білікті персоналды (біздің серіктестік негізгі жұмыс орны бойынша жұмыс беруші болып табылады) және техникалық жабдықтауды, сондай-ақ тазалауға арналған химиялық құралдарды ұсынды, біз компанияның сұранысы бойынша қосымша 2024 жылдың сәуір айының соңында әкелдік. Осылайша, іс жүзінде 2024 жылдың мамыр айында қызмет көрсету «Амир Холдинг Қазақстан» ЖШС-нің еңбек және материалдық ресурстары есебінен жүргізілді, ал төлем мүлдем басқа жеткізушіге жүргізілді. Мұны «рейдерлік»/«мүдделерді қолдау» десе де болады, бірақ мұндай сөздерді қолданғым келмейді, түйінге өздері келер.
Тағы мән беретін жәйт, сотта «Мейірәлі» ЖШС 50 адамға, содан кейін 100 адамға штат санына құжаттама ұсынса, Атырау облысының МКД 21 қызметкерге ғана анықтама-растау бергенін атап өткім келеді. Сондай-ақ, Атырау облыстық МАӘС-да сот талқылауы барысында «Мейірәлі» ЖШС жұмыс тәжірибесін қағаз жеткізгіштегі шот-фактура арқылы растады. 2019 жылдың 1 қаңтарынан бастап фискалдық органдар ҚҚС-ты тек электрондық шот-фактуралар бойынша есепке алатынына қарамастан. Біздің өтінішімізге қарамастан, ұсынылған құжаттардың шынайылығын растау үшін, конкурс жеңімпаздарында тендерлерде жеңіске жету үшін қажетті тәжірибенің болуы туралы нақты түсініктемелер бере алатын мемлекеттік кіріс органдары тартылған жоқ.
Бүкіл аймақ бұл жағдай туралы біледі. Біз қазір жекелеген жағдайлар туралы айтқымыз келмейді, барлық бұзушылықтарға тіркеу жүргізілді және сот барлық дәлелдерге өз бағасын береді деп сенеміз. Уәкілетті органдар да біздің барлық сұрауларымызға жауап беріп, тиісті тексерулерді бастайды деп сенеміз.
Самұрық-Қазына порталында расталған 1,6 млрд теңгеден астам шарт бойынша бюджетті үнемдеуге келетін болсақ, «Ембімұнайгаз» АҚ жоғарыда аталған үнемдеу кейбір қызметтер көлемінің азаюына және шартта көзделген тауарлар санына қажеттілікке байланысты қалыптасқанын айтып, тағы да жаңылыстырады.
Егер үнемдеу болмаса, «Ембімұнайгаз» АҚ белгілі бір қызметтерден бас тарту туралы қосымша келісім жоқ екенін қалай түсіндіре алады, керісінше соманы ұлғайту туралы қосымша келісім болды, өйткені қосымша қызметтер қажет болды (31.08.2022 жылғы 636423/2021/1-1 қосымша келісім.) Басшылықтың, оның ішінде біз жүзеге асыруымыз керек жекелеген тауарлар мен қызметтерді сатып алу жөніндегі іс-әрекеттеріне түсініктеме бергім келмейді, бірақ қажет болған жағдайда біз барлық құжаттарды құқық қорғау органдарына тапсырамыз, оның ішінде электрондық поштаға кіру мүмкіндігін және «Ембімұнайгаз» АҚ лауазымды тұлғаларымен электрондық пошта арқылы барлық хат алмасуды береміз.
Жаңа сатып алу бойынша қызметтің қымбаттауына қатысты «Ембімұнайгаз» АҚ қызметтер құнының қымбаттауын жалақының өсуімен түсіндіреді. Бірақ бұл ретте «Ембімұнайгаз» АҚ өз түсініктемелерінде былтыр бұрынғы қызметтерді қаржыландыру көлемімен «Амир Холдинг Қазақстан» ЖШС-нің жалақысы 100 мыңнан 160 мыңға дейін көтергені туралы үнсіз қалды. Бұл жерде «Амир Холдинг Қазақстан» ЖШС бұл өсімге 2023 жылы Атырау облысының ведомствоаралық штабы арқылы жарты жылға жуық уақыт бойы қол жеткізгенін баса айту керек. Облыс басшылығы деңгейінде 2023 жылғы 17 шілдеде Атырау облысы бойынша ВАК № 2 хаттамасымен қарапайым жұмысшылар үшін әлеуметтік маңызы бар мәселе мақұлданды, ал «Ембімұнайгаз» АҚ басшылығы іс жүзінде қараша айынан бастап төлей бастады. Қызметтің қымбаттауын ақтау керек болған кезде кезде, олар жалақының өсуіне сілтеме жасауға болатындығын есіне алды. Іс жүзінде бұл төлемдер бұрыннан жүзеге асып келеді.
Барлық сот талқылауларының себебі «Амир Холдинг Қазақстан» ЖШС-нің мүдделерін қорғау ғана емес, бүкіл ұжымның, елдің ірі мұнай компанияларының біріне қызмет көрсететін құқығы бұзылған адамдардың мүдделерін қорғау болып табылады. Қызметкерлердің 90%-ы ажырасқан әйелдер, жалғызбасты аналар, көпбалалы аналар болғандықтан, олардың қиындықтары маған қатты таныс. Өйткені олардың басшысы болсам да үш баланы жалғыз тәрбиелеп отырған әйелмін, әйел құқықтары тең емес гендерлік қоғамда өмір сүруді жеке тәжірибемнен білемін.
Бұл мәселенің ауқымы біздің келісімшартпен шектелмейді, себебі 700 000 халқы бар аймақты жалғыз жұмыс орны – кен орындарын игеру. Осылай жұмыссыз қалған адамдар әлі күнге дейін маған қоңырау шалып, мұңын айтады.
Мен басқа басшылар сияқты өз нөмірімді жасырмаймын және кез-келген дәрежедегі қызметкер маған қоңырау шала алады: техниктерден қара жұмысшыларға дейін. Мен мүмкіндігінше қолдап, жалақыларын төледім, бірақ қазір бұл кісілер күнкөріссіз қалды. Менің мақалам шындық, әділ сотқа сенім туралы!!! Мен бір жылға жұмыс істеуге келмедім, 2 жыл бойы тату ұжым қалыптастырдым, командалық рухты жандандырдым: әр қызметкердің проблемасына үңілдім. Адамдар маған өз құқықтарын қорғаудың кепілі ретінде сенді. Барлық сот процестерінің себебі бір және мұны бәрі түсінеді деп ойлаймын!
Қорытындылай келе, «Заң медиа–корпорациясы» ЖШС бастамасымен жүргізілген объективті журналистік тергеу үшін алғысымды білдіргім келеді.
Гүлмира Байзақова
“Амир Холдинг Қазақстан”
ЖШС директоры
