Қоғам дамыған сайын оның құқықтық іргетасы да жаңарып отыруы заңды. Кеше тиімді болған нормалар бүгінгі шынайылыққа жауап бермеуі мүмкін. Осы тұрғыдан алғанда, жаңа Конституция қабылдау – саяси науқан емес, уақыттың өзі алға тартып отырған қажеттілік.
Соңғы жылдары азаматтардың құқықтық санасы өсті, қоғам ашық диалог пен әділетті институттарды талап ете бастады. Билік пен қоғам арасындағы жауапкершілік балансы, адам құқықтарының нақты қорғалуы, сот жүйесінің тәуелсіздігі секілді мәселелер күн тәртібіне шықты. Мұндай жағдайда Конституция тек декларативті құжат емес, өмірде жұмыс істейтін тірекке айналуы тиіс.
Жаңа Конституцияның басты ерекшелігі – адам мүддесін мемлекеттің өзегіне қою. Бұл биліктің өкілеттігін қайта қарау, заң үстемдігін күшейту, жергілікті өзін-өзі басқаруды дамыту арқылы жүзеге асады. Қоғам енді формалды нормалардан гөрі нақты тетіктерді талап етеді.
Сонымен қатар, жаңа конституциялық реформалар азаматтардың мемлекет басқару ісіне қатысу мүмкіндігін кеңейтуді көздейді. Бұл – демократиялық институттарды нығайтып, қоғамдық сенімді арттырудың маңызды шарты.
Қорытындылай айтқанда, жаңа Конституция – бір күннің немесе бір биліктің құжаты емес. Ол – бүгінгі қоғамның сұранысына жауап беретін, ертеңгі ұрпаққа бағытталған стратегиялық таңдау. Уақыт өзгерді, енді сол өзгеріске сай негізгі заң да жаңаруы тиіс.
Ж.С. Жұбатыров, Алматы қаласы Әуезов аудандық сотының судьясы
