Бүгінгі таңда әлемдік қауымдастықтың алдында тұрған ең өзекті мәселелердің бірі-таза ауыз суға қолжетімділік пен санитария жағдайын жақсарту. Бұл бағыт Біріккен Ұлттар Ұйымының Тұрақты даму мақсаттарының ішінде алтыншы мақсат ретінде белгіленіп, «Таза су және санитария» деп аталады. Аталған мақсаттың негізгі мәні-барлық адамдар үшін қауіпсіз ауыз суға, санитарлық-гигиеналық қызметтерге қолжетімділікті қамтамасыз ету және су ресурстарын ұтымды басқару арқылы қоршаған ортаны сақтау.Су-тіршіліктің қайнар көзі. Адамзат өмірінің барлық саласы су ресурстарымен тығыз байланысты. Алайда қазіргі таңда әлемде миллиондаған адам таза ауыз суға қол жеткізе алмай отыр. Кейбір аймақтарда су тапшылығы, экологиялық ластану, инфрақұрылымның жеткіліксіздігі және климаттың өзгеруі су ресурстарының азаюына алып келуде. Бұл жағдай адамдардың денсаулығына, әлеуметтік жағдайына және экономикалық дамуына кері әсер етеді. Сондықтан таза су мен санитария мәселесі тек экологиялық емес, әлеуметтік және құқықтық тұрғыдан да маңызды.
Еліміз үшін де су мәселесі ерекше маңызға ие.Су ресурстары жеткілікті болғанымен, олардың аймақтар бойынша біркелкі таралмауы, инфрақұрылымның тозуы және өндірістік қалдықтардың әсері су сапасының төмендеуіне әкелетін факторлардың бірі болып отыр. Мемлекет бұл бағытта жүйелі жұмыстар жүргізіп, халықты сапалы ауыз сумен қамтамасыз ету, кәріз жүйелерін жаңғырту және су ресурстарын тиімді басқару бойынша бірқатар бағдарламаларды жүзеге асыруда.Ауылдық жерлерде жаңа су құбырлары тартылып, су тазарту нысандары салынуда. Сонымен қатар қалаларда кәріз жүйелерін жаңарту және тазарту құрылғыларын жетілдіру жұмыстары жүргізілуде..Су ресурстарын тиімді басқару-тұрақты дамудың негізгі шарттарының бірі. Су үнемдеу мәдениетін қалыптастыру, экологиялық жауапкершілікті арттыру және табиғи ресурстарды ұқыпты пайдалану – әрбір азаматтың міндеті. Әсіресе жастар арасында экологиялық білім мен мәдениетті дамыту маңызды. Мектептер мен жоғары оқу орындарында су ресурстарын қорғау, экологиялық қауіпсіздік және тұрақты даму тақырыптарын кеңінен насихаттау арқылы болашақ ұрпақтың саналы көзқарасын қалыптастыруға болады.
Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті және еліміздің басқа да жоғары оқу орындары Тұрақты даму мақсаттарын жүзеге асыруда белсенді рөл атқарып келеді. Университеттерде экология, су ресурстарын басқару және қоршаған ортаны қорғау бағытында ғылыми зерттеулер жүргізіліп, студенттерге тұрақты даму қағидаттары бойынша білім берілуде. Заң факультеттерінде экологиялық құқық, су ресурстарын құқықтық реттеу мәселелері қарастырылып, болашақ заңгерлердің экологиялық жауапкершілігін арттыруға назар аударылуда.Сонымен қатар, қоғамда құқықтық мәдениетті қалыптастыру да маңызды. Су ресурстарын қорғау тек мемлекеттік органдардың ғана емес, әрбір азаматтың жауапкершілігі. Экологиялық құқықбұзушылықтардың алдын алу, заңнамалық талаптарды сақтау және табиғатты қорғау бағытындағы шараларға белсенді қатысу – қоғамның тұрақты дамуына үлес қосады. Осы ретте құқық қорғау органдары мен әділет органдары халық арасында құқықтық түсіндіру жұмыстарын жүргізіп, экологиялық заңнаманы сақтау мәдениетін нығайтуға ықпал етуде.Климаттың өзгеруі де су ресурстарына тікелей әсер етуде. Мұздықтардың еруі, құрғақшылық, су деңгейінің төмендеуі сияқты құбылыстар болашақта су тапшылығы мәселесін күрделендіруі мүмкін. Сондықтан су ресурстарын қорғау және тиімді пайдалану – ұлттық қауіпсіздік деңгейіндегі мәселе. Ғылыми зерттеулер мен инновациялық технологияларды енгізу арқылы суды үнемдеу, қайта пайдалану және тазарту жүйелерін жетілдіру – уақыт талабы.Таза су мен санитария-адамның негізгі құқықтарының бірі. Бұл бағыттағы жұмыстар халықтың денсаулығын жақсартып қана қоймай, экономикалық өсімге, әлеуметтік тұрақтылыққа және экологиялық қауіпсіздікке оң әсер етеді. Қорытындылай келе, таза су және санитария мәселесі – барша адамзаттың ортақ міндеті. Мемлекет, қоғам және әрбір азамат бірлесе әрекет еткен жағдайда ғана бұл мақсатқа қол жеткізуге болады. Су-өмірдің негізі, ал оны қорғау-болашақты қорғау.
Сулейменова С.Ж
әл-Фараби атындағы ҚазҰУ-дың заң факультеті азаматтық құқық,азаматтық іс жүргізу және еңбек құқығы кафедрасының оқытушысы,заң ғылымдарының докторы,профессор
