Қазіргі уақытта сот жүйесінде көрсетілетін қызметтерді цифрландыру бағытында бірқатар жұмыстар атқарылуда. Соның бірі – сотқа электронды форматта арыз беру мүмкіндігі. Бұл жаңашылдық азаматтардың уақытын үнемдеп, сотқа жүгіну процесін айтарлықтай жеңілдетуге бағытталған.
Электронды түрде арыз беру «Сот кабинеті» ақпараттық сервисі арқылы жүзеге асырылады. Аталған сервис кез келген азаматқа үйден шықпай-ақ сотқа талап арыз, шағым немесе өтініш жолдауға мүмкіндік береді. Ол үшін ең алдымен электронды цифрлық қолтаңбаның (ЭЦҚ) болуы қажет.
Электронды арыз берудің басты артықшылықтарының бірі – уақыт пен қаражатты үнемдеу. Азаматтар сот ғимаратына келмей-ақ, қажетті құжаттарды онлайн тіркеп, мемлекеттік бажды да интернет арқылы төлей алады. Сонымен қатар, арыздың қабылдану және қаралу барысын жеке кабинет арқылы бақылау мүмкіндігі қарастырылған.
Арыз беру процесі бірнеше кезеңнен тұрады. Алдымен пайдаланушы жүйеге ЭЦҚ арқылы тіркеліп, арыздың түрін және істің санатын таңдайды. Одан кейін тараптар туралы мәліметтерді енгізіп, талаптың мәнін нақты әрі түсінікті түрде көрсетеді. Қажет болған жағдайда арызға дәлелдеме құжаттар қоса тіркеледі. Соңында арыз электронды қолтаңбамен расталып, сотқа жолданады.
Электронды форматтағы арыз беру сотқа түсетін құжаттардың сапасын арттыруға да ықпал етеді. Себебі нұсқаулықтар мен бейнематериалдар арқылы азаматтар арызды заң талаптарына сай дұрыс толтыруды үйренеді. Бұл өз кезегінде қате толтырылған немесе қайтарылған арыздар санын азайтуға мүмкіндік береді.
Қорытындылай келе, сотқа электронды түрде арыз беру – сот төрелігінің қолжетімділігін арттыратын маңызды құрал. Бұл бастама азаматтардың құқықтарын қорғауды жеңілдетіп қана қоймай, сот жүйесінің ашықтығы мен тиімділігін күшейтуге бағытталған.
Қызылорда облысы,
Жалағаш аудандық сот
әкімшісінің бас маманы Р.Аккасинов
