Балалардың құқықтарын қорғау – құқықтық мемлекеттің негізгі қағидаларының бірі. Қазақстан Республикасында кәмелетке толмағандардың құқықтары Конституциямен, Баланың құқықтары туралы заңмен және басқа да нормативтік құқықтық актілермен қорғалады.
Кәмелетке толмағандардың істері жөніндегі мамандандырылған ауданаралық соттардың басты мақсаты – балалардың құқықтары мен заңды мүдделерін қорғауды қамтамасыз ету. Бұл соттар ата-ана құқықтарын шектеу немесе айыру, баланың тұрғылықты жерін анықтау, бала асырап алу, қорғаншылық және қамқоршылыққа қатысты дауларды, сондай-ақ кәмелетке толмағандардың қатысуымен болатын әкімшілік және қылмыстық істерді қарайды.
Мұндай істерді қарау кезінде сот әрбір баланың мүддесін бірінші орынға қояды. Судьялар заң талаптарын сақтай отырып, баланың пікірін, жас ерекшелігін, психологиялық жағдайын және өмір сүру ортасын жан-жақты зерделейді. Қажет болған жағдайда психологтар, педагогтер, қорғаншылық және қамқоршылық органдарының өкілдері қатысады.
Балалар арасындағы құқық бұзушылықтың алдын алуда ата-ананың, мектептің, мемлекеттік органдардың және қоғамның бірлескен жұмысы маңызды. Жасөспірімдердің құқықтық сауаттылығын арттыру, олардың бос уақытын тиімді ұйымдастыру және отбасылық тәрбиені нығайту – құқық бұзушылықтың алдын алудың басты тетіктері.
Баланың қауіпсіздігі мен құқықтарының қорғалуы – елдің болашағына салынған инвестиция. Сондықтан әрбір азамат балалардың құқықтарын құрметтеп, олардың заңды мүдделерін қорғауға өз үлесін қосуы тиіс.
Абитай Р.Д. Ұлытау облысының кәмелетке толмағандардың істері жөніндегі мамандандырылған ауданаралық сотының жетекші маман
