Қазіргі жаһандану дәуірінде ұлттық құндылықтарды сақтау мен дамыту – әрбір мемлекеттің басты міндеттерінің бірі. Сол құндылықтардың негізі – тіл.
Қазақстан үшін мемлекеттік тіл – қазақ тілі – ел бірлігінің, ұлттық болмыстың және рухани тұтастықтың тірегі болып табылады. Осы тұрғыда бұқаралық ақпарат құралдарының (БАҚ) рөлі ерекше. Себебі БАҚ – қоғамның айнасы, халықтың санасына ықпал ететін қуатты құрал.
Мемлекеттік тілдің қолданыс аясын кеңейту, оның мәртебесін арттыру бағытында БАҚ-та сапалы, мазмұнды мақалалар жариялау – уақыт талабы. Қазақ тіліндегі контенттің көбеюі тек ақпарат тарату ғана емес, сонымен қатар тілдің дамуына, сөздік қорының байуына, жаңа терминдердің қалыптасуына ықпал етеді.
Бүгінгі таңда ақпараттық кеңістікте түрлі тілдер басымдыққа ие болып отыр. Әсіресе интернет пен әлеуметтік желілерде қазақ тіліндегі сапалы контенттің аздығы байқалады. Бұл өз кезегінде жастардың басқа тілдерге бейімделуіне әкелуі мүмкін. Сондықтан мемлекеттік тілде жазылған мақалалардың саны мен сапасын арттыру – маңызды мәселе.
БАҚ-та жарияланатын мақалалар тек ресми сипатта ғана емес, оқырманға түсінікті, қызықты әрі тартымды болуы тиіс. Қоғамдық, әлеуметтік, мәдени, экономикалық тақырыптарды қамтитын мақалалар қазақ тілінде кеңінен насихатталса, бұл тілдің беделін арттыра түседі. Сонымен қатар, қазіргі заман талаптарына сай мультимедиялық форматтағы материалдарды – бейнероликтер, подкасттар, инфографикаларды қазақ тілінде ұсыну да үлкен нәтиже береді.
Мемлекеттік тілдің дамуына журналистер мен редакторлардың да қосар үлесі зор. Олар өз материалдарын сауатты, әдеби нормаларға сай, тіл тазалығын сақтай отырып жазуы қажет. Сонымен қатар, жаңа сөздерді дұрыс енгізу, терминдерді біріздендіру де маңызды. Бұл бағытта тіл мамандары мен БАҚ өкілдерінің бірлескен жұмысы қажет.
БАҚ арқылы қазақ тілін насихаттау тек ақпараттық деңгейде ғана емес, тәрбиелік мәнге де ие. Өскелең ұрпақ БАҚ арқылы тіл мәдениетін меңгереді, дұрыс сөйлеуді, сауатты жазуды үйренеді. Сондықтан әрбір жарияланған мақала – тек ақпарат емес, сонымен қатар үлгі.
Мемлекеттік тілдің мәртебесін арттыруда мемлекеттік саясат та маңызды рөл атқарады. Тіл саясатын қолдау, қазақ тіліндегі жобаларды қаржыландыру, гранттар бөлу – бұл бағыттағы жұмыстарды жандандырады. Сонымен қатар, қазақ тілінде сапалы контент жасайтын журналистер мен авторларды ынталандыру да өз нәтижесін береді.
Қорыта айтқанда, БАҚ беттерінде мемлекеттік тілдің мәртебесін арттыру – қоғамның ортақ міндеті. Қазақ тіліндегі мақалалардың санын көбейтіп қана қоймай, олардың сапасына да ерекше мән беру қажет. Сонда ғана мемлекеттік тіл қоғам өмірінің барлық саласында толыққанды қолданысқа ие болып, өз мәртебесіне лайық деңгейге көтеріледі.
САРСЕКОВА БАЛЖАН ДОСЖАНҚЫЗЫ
Орал қаласының №2 соты әкімшісінің жетекші маманы
