Мемлекеттік тілді насихаттау және оның қолдану — бұл тақырып қазіргі қоғам үшін аса өзекті, себебі тіл – ұлттың рухани негізі, мәдениеті мен тарихының айнасы болып табылады. Қазақстан Республикасында мемлекеттік тіл – қазақ тілі. Тәуелсіздік алғаннан бері тіл саясатына ерекше мән беріліп келеді. Соған қарамастан, қазақ тілінің қоғамдағы қолданыс аясын кеңейту мәселесі әлі де өзекті болып отыр. Сондықтан бұл бағыттағы жұмыстарды жүйелі түрде жүргізу – баршамыздың ортақ міндетіміз.Мемлекеттік тіл – елдің бірлігін қамтамасыз ететін негізгі құралдардың бірі. Ол тек қарым-қатынас құралы ғана емес, сонымен қатар ұлттық құндылықтарды сақтап, келешек ұрпаққа жеткізетін маңызды фактор.Қазақ тілі – бай, көркем әрі терең мағыналы тіл. Оның әлеуеті зор, тек оны дұрыс пайдаланып, кеңінен насихаттау қажет. Мемлекеттік тілдің дамуы – мемлекеттің дамуының көрсеткіші. Тілді насихаттау – оны дамытудағы басты қадамдардың бірі. Насихаттау арқылы қоғамда тілге деген құрмет қалыптасады, адамдардың қызығушылығы артады.
Қазіргі таңда мемлекеттік тілді насихаттау әртүрлі бағытта жүргізілуде, бұқаралық ақпарат құралдары арқылы, әлеуметтік желілерде, мәдени іс-шаралар мен байқаулар арқылы, білім беру жүйесінде. Дегенмен, бұл жұмыстардың тиімділігін арттыру үшін жаңа тәсілдер мен заманауи технологияларды қолдану қажет. Мемлекеттік тілдің қолданыс аясын кеңейту үшін келесі бағыттарға назар аудару қажет: Біріншіден, мемлекеттік мекемелерде қазақ тілінің толыққанды қолданылуын қамтамасыз ету. Құжат айналымы, ресми хаттар, жиналыстар қазақ тілінде жүргізілуі тиіс. Екіншіден, білім беру саласында қазақ тілінің сапасын арттыру. Оқушылар мен студенттерге тілді тек пән ретінде емес, күнделікті өмірде қолдануға үйрету маңызды. Үшіншіден, бизнес саласында қазақ тілінің үлесін арттыру. Дүкендерде, қызмет көрсету орындарында қазақ тілінде қызмет көрсету мәдениетін қалыптастыру қажет. Төртіншіден, жастар арасында тілге деген қызығушылықты арттыру. Ол үшін заманауи контент (видео, блог, подкаст) қазақ тілінде көбірек жасалуы керек. Мемлекеттік тілді дамыту тек мемлекетке ғана байланысты емес, ол әрбір азаматтың жауапкершілігі. Әр адам күнделікті өмірде қазақ тілінде сөйлеп, оны қолданса, тілдің мәртебесі де артады. Отбасынан бастап, жұмыс орнында, қоғамдық ортада қазақ тілін қолдану – ең тиімді тәсілдердің бірі. Әсіресе, ата-аналар балаларымен қазақ тілінде сөйлесуі өте маңызды.
Қазіргі таңда мемлекеттік тілдің дамуына кедергі келтіретін кейбір мәселелер бар, қазақ тілінде еркін сөйлейтіндердің аздығы, орыс тілінің басым қолданылуы, кейбір салаларда қазақ тілінің жеткіліксіз дамуы. Бұл мәселелерді шешу үшін, тіл үйренуге жағдай жасау, тегін курстар ұйымдастыру, мотивациялық жобаларды көбейту, мемлекеттік бақылауды күшейту қажет. Қорытындылай келе, мемлекеттік тілді насихаттау және оның қолдану аясын кеңейту – ұзақ әрі жүйелі жұмысты талап ететін маңызды міндет. Қазақ тілін дамыту – тек мемлекеттік саясат емес, ол – ұлттық міндет. Әрбір азамат өз үлесін қосқанда ғана тілдің мәртебесі артып, қоғамда кеңінен қолданыс табады. Біз мемлекеттік тілді тек құрметтеп қана қоймай, оны күнделікті өміріміздің ажырамас бөлігіне айналдыруымыз керек. Сонда ғана қазақ тілі шын мәнінде қоғамның барлық саласында толыққанды қызмет ететін тілге айналады.
Жанар Айтжанова, Ақтөбе қаласының №3 сотының бас маманы
