12 маусым - Жалпыұлттық аза тұту күні

spot_img
spot_img
spot_img

Құндылықтар: Қазақстанның болашағына бағыт-бағдар

ҚСЗИ GPS сараптамалық алаңында еліміздің жетекші талдау орталықтары қазақстандықтардың қазіргі құндылық бағдарлары туралы өз зерттеулерінің нәтижелерін ұсынды. Кездесуге Қолданбалы этносаяси зерттеулер институтының, Қазақстандық қоғамдық даму институтының, Еңбек ресурстарын дамыту орталығының, «Альтернатива» өзекті зерттеулер орталығының, Философия, саясаттану және дінтану институтының, «Тіл-Қазына» ұлттық ғылыми-практикалық орталығының, сондай-ақ «Ұлттық Ұстаз онлайн академиясы» орталығының өкілдері қатысты.

ҚСЗИ директоры Еркін Тұқымов өзінің алғы сөзінде: «Соңғы онжылдықтарда Қазақстан ЖІӨ-нің тұрақты өсуін көрсетуде, бұл базалық құндылықтардың өзгеруіне алып келеді. Мемлекеттің экономикалық прогресі халықтың өмір сүру деңгейіне тікелей әсер етеді, сондықтан қазақстандық қоғамның мәдени және базалық құндылықтарының өзгеруі сөзсіз. Адамдар динамикалық қарқынмен қаншалықты қалпына келеді?»

ҚСЗИ әлеуметтік сауалнамасының нәтижелеріне тоқтала отырып, Еркін Тұқымов халықтың үш тобының сипаттамасына жан-жақты тоқталды. «Бірінші топ – дәстүрлі, материалистік құндылықтарды ұстанушылар. Екіншісі – постматериалистік құндылықтарды ұстанушылар. Үшінші, ең үлкен топ – аралас құндылықтарды ұстанушылар», – деп атап өтті ҚСЗИ директоры.

ҚР ҒЖБМ Философия, саясаттану және дінтану институтының бас ғылыми қызметкері Елена Бурова өз сөзінде қазіргі қазақстандық қоғамның діни және зайырлы құндылықтарының арақатынасының әлеуметтанулық өлшемдеріне тоқталды. «Әлеуметтік зерттеу көрсеткендей, 90-шы жылдардан бастап қарқынды дамып келе жатқан қазақстандық қоғамды дінге айналдыру үдерісі діни қайта өрлеу кезеңін бастан өткерді. Бұл кезде дін институт ретінде қайта жанданып, діни құндылықтарға қайта оралды. Қазір діни дәстүрлер мен діни тәжірибелер зайырлы институттармен, дәстүрлермен және тәжірибелермен бәсекелесе бастады. Өз өмірлерін діни құндылықтармен байланыстырып қазақстандықтардың 19 пайызы құруда», – деді Елена Бурова.

ҚСЗИ бас ғылыми қызметкері Айгүл Забирова ҚСЗИ зерттеулерінің нәтижелері бойынша құндылықтардың алты негізгі трендінің рейтингін бөліп көрсетті. «Сауалнамаға қатысқан респонденттер үшін, әрине, отбасы құндылығы басым – 98%. Екінші құндылық – 91%-ды құраған достар. Респонденттер мұның маңызды ресурс екенін түсіндіреді. Үшінші орында 89% құраған бос уақыттың құндылығы, біз оны тек заманауи деп санаймыз. Төртінші орында жұмыс – 88%-дан жоғары. Респонденттердің 76%-дан астамы дінді құндылық деп таныса, 61%-дан астамы саясатты атаған».

«Ұлттық Ұстаз онлайн Академиясының» жетекшісі Гүлмира Қурганбаева өз сөзінде қазіргі мектептің құндылықтарды қалыптастырудағы рөлі тақырыбына тоқталды. «Зумерлер мен альфалар буыны бірінші кезекте саппен жүрмейтіндерін айтады: мен өз мінезім бар жеке адаммын. Олар топтық қабылдауды жоққа шығарады, жеке тұлғаны тануды талап етеді және әркімнің пікірін тыңдайды. Олардың екінші құндылығы – еркіндік — профильді, уақытты, мұғалімді таңдаудан көрінеді, бұл қазір білім беру жүйесінде өте айқын байқалады. Көпшілік үшін тағы бір үлкен құндылық – көшбасшылық. Қазір әрбір мектеп көшбасшылықты индивидуализм, командалық рух ретінде таңдайды. Зет және Aльфа ұрпақтары үшін міндетті құндылық — шығармашылық, басқа шынайылықты жасау, инновация, мағынасы бар жаңа нәрсе жасау».

Спикерлер өз сөзінде құндылықтардың қалыптасуына және қазақстандық қоғамның құндылықтар жүйесіндегі өзгерістерге әсер ететін әртүрлі факторларды атап өтті: урбанизация, әлеуметтік-экономикалық жағдай, демографиялық және ұрпақтық өзгерістер, цифрландыру және т.б. Атап айтқанда, қатысушылар қазақ тілінің ұлттық құндылық ретіндегі мәртебесін көтерудегі шығармашылық саланың маңыздылығын атап өтті.

Қорытындылай келе, кездесуге қатысушылар қазақстандық қоғамның құндылықтары бойынша бірлескен зерттеулер жүргізуге және Қазақстанның жаңа құндылықтар парадигмасын анықтауда ғылыми негізделген көзқарасты әзірлеуге келісті.

Жаңа жұмыс орындарын ашу

2024 жылғы 19 ақпанда жұмыс бабымен РММ «№2 Мекемесіне»...

Білім саласындағы тың өзгерістер

Елде болып жатқан саяси, әлеуметтiк, экономикалық және т.б. өзгерiстер...

Жеке құрам қызметкерлері психологиялық тренингке қатысты

Қызылорда облысы бойынша Қылмыстық-атқару жүйесі департаментіне қарасты №68 мемлекеттік...

Студенттер арасындағы құқық бұзушылық пен қылмыстың алдын алу

Қазіргі уақытта құқықтық мемлекет құрамыз деген заманда әрбір адам...