Жеке ұйғарымның орындалуы  


            Азаматтық сот ісін жүргізуде заңдылықты нығайту мен құқық бұзушылықтардың алдын алудың маңызды құралдарының бірі — соттың жеке ұйғарымы. Қазақстан Республикасы Азаматтық процестік кодексінің (бұдан әрі – АПК) 270-бабына сәйкес, сот істі қарау кезінде заңдылықты бұзу жағдайларын анықтаса, тиісті ұйымдарға, лауазымды немесе өзге де тұлғаларға жеке ұйғарым шығаруға құқылы.
 Жеке ұйғарым шығару негіздері мен мақсаты
 АПК-нің 270-бабының 1-бөлігіне сай, жеке ұйғарым заң бұзушылықтарды жоюға және оларға ықпал ететін себептер мен жағдайларды болдырмауға бағытталады. Экономикалық сот тәжірибесінде мұндай актілер мемлекеттік органдардың әрекетсіздігі, шарттық тәртіптің өрескел бұзылуы немесе лауазымды тұлғалардың өз міндеттеріне немқұрайлы қарауы анықталған кезде қабылданады. Сондай-ақ, егер сот істі қарау кезінде тараптардың, өкілдердің немесе өзге де қатысушылардың іс-әрекеттерінде қылмыстық құқық бұзушылық белгілерін байқаса, бұл туралы прокурорға хабарлайды (АПК 270-бабы 3-бөлігі).
 Орындау тәртібі мен мерзімдері
 Заңнамада жеке ұйғарымды орындау тәртібі қатаң регламенттелген:
 1. Міндеттілік сипаты: Жеке ұйғарым заңды күшіне енген сәттен бастап барлық мемлекеттік органдар, жергілікті өзін-өзі басқару органдары, заңды тұлғалар мен лауазымды адамдар үшін орындалуға міндетті (АПК 21-бабы).
 2. Орындау мерзімі: Жеке ұйғарым жіберілген ұйымдар немесе лауазымды тұлғалар оны алған күннен бастап бір ай мерзім ішінде қабылданған шаралар туралы сотқа хабарлауға міндетті (АПК 270-бабы 2-бөлігі).
 3. Хабарлау нысаны: Жауап жазбаша түрде ұсынылып, онда анықталған заң бұзушылықтарды жою үшін нақты қандай шаралар қолданылғаны (мысалы, тәртіптік жаза қолдану, ішкі құжаттарды ретке келтіру, кемшіліктерді жою) көрсетілуі тиіс.
 Жеке ұйғарымды орындамағаны үшін жауапкершілік
 Жеке ұйғарымды уақтылы орындамау немесе оған жауап бермеу сот актісін орындамау болып табылады. Қабылданған шаралар туралы хабарламау не оларды орындамау Қазақстан Республикасының Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексінің (ӘҚБтК) 664-бабы бойынша лауазымды тұлғаларды әкімшілік жауапкершілікке (айыппұл салуға) тартуға әкеп соғады. Бұл ретте, әкімшілік жаза қолдану тиісті тұлғаны жеке ұйғарымда көрсетілген заң бұзушылықтарды жою міндетінен босатпайды.
 Қорыта айтқанда, соттың жеке ұйғарымын уақтылы әрі толық орындау — заң үстемдігін қамтамасыз етудің және құқықтық тәртіпті нығайтудың басты кепілі.


 Ұлытау облысының мамандандырылған ауданаралық экономикалық сотының  бас маманы Кошанова Акнур Канатовна

От учебной аудитории к AI-трансформации: как студенты Нархоз проектируют цифровое будущее

Искусственный интеллект меняет не только технологии, но и подходы...

Дала қоңырауы – ұлт ұстазы!

Қазақ даласында білім мен ғылымның шамшырағын жағып, ұрпақ санасына...

Апостиль рәсімінің құқықтық негіздері:халықаралық стандарттар және ұлттық заңнама

Жаһандану дәуірінде азаматтардың шетелге оқуға түсуі, жұмысқа орналасуы, неке...

В Баку  открылась    международная выставка «Традиционная культура казахов»

В Национальном музее истории Азербайджана состоялась торжественная церемония открытия...