Қоғамның орнықты дамуы тек экономикалық көрсеткіштермен айқындалмайды, ол ең алдымен азаматтардың құқықтық жүйеге деген сенімімен және әділеттілікке негізделген қоғамдық қатынастардың қалыптасу деңгейімен тығыз байланысты. Құқық үстемдігі сақталып, мемлекеттік институттарға деген қоғамдық сенім нығайған жағдайда ғана тұрақты даму үдерісі жүйелі сипат алады. Осы тұрғыда БҰҰ ТДМ 16 бағыты қазіргі кезеңнің өзекті стратегиялық бағдарларының бірі ретінде ерекшеленеді.
ТДМ 16 бейбіт әрі қауіпсіз қоғам қалыптастыруды, құқық үстемдігін орнықтыруды және тиімді, ашық мемлекеттік институттарды дамытуды қамтиды. Бұл міндеттер тек мемлекеттік саясат деңгейінде ғана емес, сонымен қатар әрбір азаматтың құқықтық санасы мен мәдениетіне де тікелей тәуелді. Осыған байланысты құқықтық білім беру жүйесінің маңызы айрықша артады.
Нархоз университетінің Құқық және мемлекеттік басқару мектебі аталған бағытта кешенді міндеттерді жүзеге асырып келеді. Білім беру үдерісі тек кәсіби даярлықпен шектелмей, заңға құрметпен қарайтын, әлеуметтік жауапкершілігі жоғары және әділеттілік қағидаттарын басшылыққа алатын тұлғаны қалыптастыруға бағытталған.
Оқу мазмұны құқықтық сананы қалыптастыру қағидатына негізделген. Білім алушылар нормативтік ережелерді формалды түрде меңгерумен шектелмей, олардың мәнін түсініп, нақты өмірлік жағдайларда тиімді қолдану дағдыларын игереді. Мұндай тәсіл кәсіби ойлау мәдениетін дамытып, болашақта негізделген шешім қабылдау қабілетін қалыптастырады.
Қазіргі жағдайда құқықтық сауаттылықты арттыру қоғам дамуының маңызды алғышарттарының бірі болып табылады. Азамат өз құқықтарын терең түсінген жағдайда ғана оларды тиімді қорғай алады және құқықтық талаптарды саналы түрде орындайды. Осыған орай, білім беру үдерісінде теориялық дайындық пен практикалық тәжірибенің өзара байланысына ерекше мән беріледі, бұл білім алушылардың құқықтық мәдениетін жүйелі түрде қалыптастыруға ықпал етеді.
ТДМ 16 шеңберінде тиімді мемлекеттік институттарды қалыптастыру міндеті де басым бағыттардың қатарында. Бұл үдеріс кәсіби құзыреттілігі жоғары, адал және жауапты кадрларды талап етеді. Осы мақсатта білім алушылар мемлекеттік басқару жүйесінің құрылымдық ерекшеліктерін меңгеріп, басқарушылық шешімдерді қабылдау дағдыларын дамытады.
Ғылыми-зерттеу қызметі білім беру үдерісінің маңызды құрамдас бөлігі ретінде қарастырылады. Білім алушылар қоғамдық маңызы бар мәселелерді талдап, құқықтық реттеуді жетілдіруге бағытталған ұсыныстар әзірлеуге қатысады. Мұндай ғылыми ізденістер олардың талдамалық ойлау қабілетін күшейтіп, кәсіби деңгейінің өсуіне ықпал етеді.
Практикалық даярлық та ерекше мәнге ие. Білім алушылар мемлекеттік органдарда және құқық қорғау құрылымдарында тәжірибеден өту арқылы құқық нормаларының нақты қолданылу тетіктерімен танысады. Бұл олардың теориялық білімін нақты кәсіби қызметпен ұштастыруға мүмкіндік береді.
Сонымен қатар, білім беру ортасында адалдық, ашықтық және әділеттілік қағидаттарын орнықтыруға жүйелі түрде көңіл бөлінеді. Бұл құндылықтар білім алушылардың күнделікті мінез-құлқында көрініс тауып, олардың кәсіби этикасының негізін құрайды. Заңға құрмет пен әділеттілікке ұмтылу болашақ маманның ажырамас қасиеттері ретінде қалыптасады.
Жалпы алғанда, ТДМ 16 қағидаттары қазіргі қоғам дамуының негізгі бағдарларының бірі болып табылады және оларды іске асыру білім беру жүйесі арқылы да тиімді жүзеге асырылады. Құқықтық білім беру – әділетті әрі тұрақты қоғам қалыптастырудың маңызды тетіктерінің бірі.
Құқық және мемлекеттік басқару мектебі аталған мақсаттарды жүзеге асыруда елеулі институционалдық рөл атқарады. Білім беру, ғылыми-зерттеу және практикалық даярлықтың үйлесімді интеграциясы арқылы құқық үстемдігін нығайтуға және қоғамдағы құқықтық мәдениетті арттыруға нақты үлес қосылады.
А.А.Сейтжан, Нархоз Университетінің Құқық және мемлекеттік басқару мектебінің ассистент профессоры
