Түркістан облысы 2026 жылдың І тоқсанын оң макроэкономикалық және фискалдық көрсеткіштермен қорытындылады. Мемлекеттік бюджетке 248,5 млрд теңге түсіп, жоспар 99,7%-ға орындалды. Өсім қарқыны 119%-ды құрап, өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда кірістер көлемі 40 млрд теңгеге артқан. Бұл көрсеткіштер өңірдегі экономикалық белсенділіктің артуымен қатар, салықтық және кедендік әкімшілендірудің тиімділігін көрсетеді.
Брифинг барысында айтылғандай, есепті кезеңде 2 млрд теңгеден астам қосымша кіріс көздері анықталған. Камералдық бақылау нәтижесінде – 572 млн теңге, жер қойнауын пайдаланушыларды әкімшілендіру есебінен – 500 млн теңге, кедендік және қосылған құн салығы бағытында – 387 млн теңге, ал өндірістік емес төлемдер бойынша – 610 млн теңге бюджетке түскен. Бұл деректер кірістерді басқарудағы жүйелі тәсіл мен бақылау механизмдерінің күшейгенін аңғартады.
Салық саясаты тұрғысынан алғанда, өңірдегі оң динамика бірнеше маңызды фактордың үйлесімді іске асуымен байланысты. Біріншіден, салық базасын кеңейтуге бағытталған шаралар жүйелі түрде жүргізілуде. Кәсіпкерлік белсенділікті арттыру, жаңа өндірістерді іске қосу және шағын және орта бизнесті қолдау – бюджет кірістерінің тұрақты өсіміне негіз болып отыр. Екіншіден, салықтық әкімшілендірудің цифрландырылуы көлеңкелі экономиканың үлесін азайтып, салық төлеушілердің ашықтығын арттыруға мүмкіндік беруде.
Мемлекеттік қызметтердің 99%-ының электронды форматта көрсетілуі – осы бағыттағы маңызды жетістік. Бұл тек әкімшілік кедергілерді азайтып қана қоймай, адами факторды төмендетіп, сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін қысқартуға ықпал етеді. Нәтижесінде салықтық түсімдердің толық әрі уақытылы түсуі қамтамасыз етіледі.
Кедендік саясат та жалпы фискалдық тұрақтылықтың ажырамас бөлігіне айналған. Есепті кезеңде заңбұзушылықтарға қарсы бақылау күшейтіліп, есірткі тасымалының 3 дерегі анықталған. Сонымен қатар мұнай өнімдерін заңсыз әкетудің 29 жағдайы тіркеліп, 1,58 млн теңгеден астам айыппұл салынған және 9,6 тонна жанармай тәркіленген. Бұдан бөлек, 12 200 АҚШ долларын заңсыз әкету дерегі анықталған. Бұл шаралар бюджет кірістерін қорғаумен қатар, экономикалық қауіпсіздікті қамтамасыз етуге бағытталған.
Инфрақұрылымдық жаңғырту да салық және кеден саясатының тиімділігін арттыратын факторлардың бірі. «Атамекен» және «Бауыржан Қонысбаев» кеден бекеттерінің жаңартылуы, «Қапланбек» бекетінің қайта іске қосылуы және «Жібек жолы» бекетінің іске қосылуы – өңірдің транзиттік әлеуетін күшейтіп, сауда айналымын ұлғайтуға мүмкіндік береді. Бұл өз кезегінде қосымша салық және кедендік түсімдердің артуына ықпал етеді.
Қаржылық басқару тұрғысынан қарағанда, мұндай нәтижелер кірістерді тиімді жоспарлау мен бақылаудың жоғары деңгейде ұйымдастырылғанын көрсетеді. Бюджет кірістерінің тұрақты өсуі өңірдің әлеуметтік-экономикалық бағдарламаларын қаржыландыруға, инфрақұрылымды дамытуға және инвестициялық жобаларды іске асыруға мүмкіндік береді.
Жалпы алғанда, Түркістан облысы бойынша І тоқсандағы көрсеткіштер тиімді салық саясатының, цифрландырылған әкімшілендірудің және қатаң бақылау тетіктерінің нәтижесі екенін айқын көрсетеді. Алдағы кезеңде осы бағыттағы жұмыстың жалғасуы өңірдің қаржылық тұрақтылығын нығайтып, экономикалық өсімді қамтамасыз етудің негізгі факторы болмақ.
