Сыбайлас жемқорлық — бұл лаузымды адамның немесе мемлекеттік қызметкердің өз қызметтік өкілеттігін жеке басының пайдасы үшін заңсыз пайдалануы. Оған пара алу, пара беру қызметтік жағдайын асыра пайдалану туыстық немесе таныстық арқылы артықшылық беру сияқты әрекеттер жатады.
Сыбайлас жемқорлықтың түрлері:
- Парақорлық-ақша немесе басқа да сыйақы алу не беру
— Қызметтік өкілеттікті теріс пайдалану. Өз лауазымын жеке мүдде үшін пайдалану
— Таныстық пен тамыр-таныстық. Жұмысқа немесе қызметке заңсыз артықшылық беру.
— Қаржы жымқыру-мемлекеттік қаражатты заңсыз иемдену
Зияны:
Экономиканың дамуын тежейді.
Қоғамдағы әділдік пен сенімді төмендетеді.
Мемлекеттің беделіне нұқсан келтіреді.
Азаматтардың құқықтарының бұзылуына әкеледі.
Алдын алу жолдары:
Заңдардың қатаң сақталуына қамтамасыз ету.
Мемлекеттік қызметтің ашықтығын арттыру.
Қоғамдық бақылауды күшейту.
Азаматардың құқтық сауаттылығын көтеру.
Сыбайлас жемқорлықпен күрес-мемлекеттің ғана емес, бүкіл қоғамның ортақ міндеті.
Маңғыстау облысының кәмелетке толмағандардың істері жөніндегі мамандандырылған ауданаралық сотының бас маманы С.Толесбаева
