Әділдік – адамзат қоғамының ең асыл құндылықтарының бірі. Ал сол әділдікті жүзеге асыратын тұлға – судья. Менің ойымша, судья тек заңды қолданушы ғана емес, ол – адам тағдырына әсер ететін, қоғамның сенімін арқалаған ерекше тұлға. Сондықтан судья әдебі – сот жүйесінің жүрегі, оның ішкі рухани тірегі деп айтуға толық негіз бар.
Сот залы – жай ғана жұмыс орны емес, ол ақиқат пен әділет іздейтін орын. Сол жерде айтылған әр сөз, қабылданған әр шешім адамдардың өмірін өзгертуі мүмкін. Осындай жауапкершілікті арқалаған судьяның әдебі жоғары деңгейде болуы шарт. Егер судья сабырлы, байсалды, әділ әрі сыпайы болса, ол тек заң талаптарын орындап қана қоймай, адамдарға үміт сыйлайды. Ал керісінше, дөрекілік пен әділетсіздік сот жүйесіне деген сенімді әлсіретеді.
Судья әдебі ең алдымен оның ішкі мәдениетінен басталады деп ойлаймын. Адалдық, бейтараптық, жауапкершілік – бұл жай сөздер емес, судьяның күнделікті ұстанымына айналуы тиіс қағидалар. Судья ешқашан жеке мүддені қоғамдық мүддеден жоғары қоймауы керек. Себебі оның әрбір шешімі – заңның ғана емес, ар-ұяттың таразысынан өтетін үкім.
Қазіргі қоғамда ашықтық артып келеді. Әрбір әрекет қоғам назарында. Осындай кезеңде судья әдебі бұрынғыдан да маңызды бола түсуде. Себебі халық сотқа сенсе ғана, мемлекетке сенім нығаяды. Ал сенімнің негізі – әділдік пен адалдық.
Мен үшін судья – тек қызмет иесі емес, ол әділдіктің символы. Оның бейнесі адамдардың санасында «ақиқаттың қорғаушысы» ретінде қалыптасуы тиіс. Бұл үшін судья тек заңды жетік білуімен шектелмей, жоғары адамгершілік қасиеттерге де ие болуы қажет.
Қорытындылай келе, судья әдебі – сот жүйесінің абыройын айқындайтын басты өлшем. Әдепті, әділ, тәуелсіз судья – қоғамдағы тұрақтылық пен сенімнің кепілі. Сондықтан судья әдебін сақтау – әрбір судьяның кәсіби міндеті ғана емес, адамдық парызы деп білемін.
Қызылорда қаласының №2 сотының судьясы Т.Темірбаев
