Сот жүйесі – мемлекетіміздегі әділдіктің айнасы, заң үстемдігінің кепілі. Сол жүйенің бір бөлшегі ретінде әрбір сот қызметкерінің еңбегі айрықша маңызды. Соның ішінде сот отырысының хатшысы – сот процесінің толық әрі заңды өтуін қамтамасыз ететін басты тұлғалардың бірі. Хатшының жұмысы көзге көп түсе бермегенімен, оның атқаратын міндеті зор, жауапкершілігі айрықша.
Сот отырысының хатшысы – сот пен тараптар арасындағы байланысты қамтамасыз етуші. Ол сот отырысының уақытылы басталуына, құжаттардың толық әрі дұрыс рәсімделуіне, тараптарға шақыру қағаздарының жеткізілуіне жауап береді. Сот процесінде жүргізілетін хаттама – іс бойынша негізгі процессуалдық құжаттардың бірі. Оның дәлдігі мен толықтығы тікелей хатшының кәсібилігіне байланысты. Сондықтан хатшының қателігі кейде істің әділ шешіміне әсер етуі де мүмкін.
Хатшының жұмысы тек техникалық міндеттермен шектелмейді. Ол сот залында тәртіптің сақталуын қадағалап, тараптардың құқықтарын іске асыруына мүмкіндік жасайды. Әрбір сөз, әрбір әрекет – хаттамаға түседі. Бұл құжат кейін апелляциялық немесе кассациялық сатыларда істі қайта қарау барысында негізгі дәлелдердің бірі бола алады. Демек, хатшы жүргізген хаттаманың сапасы – әділ сот төрелігінің кепілі.
Сот отырысының хатшысы кәсіби біліктілігімен қатар, жоғары жауапкершілікті, мұқияттылықты, сабырлылықты қажет ететін маман. Ол құпия ақпаратпен жұмыс істейді, сондықтан әрқашан адалдық пен әдептілікке басымдық беруі тиіс. Хатшының салмақты мінезі, іскерлігі мен талапшылдығы соттың беделін арттырады.
Қазақта «Жауапкершілік – адалдықтың айнасы» деген сөз бар. Сот хатшысының міндетін адал атқаруы – әділ сот төрелігіне қосқан үлесі. Өйткені әділетті шешім қабылдануы үшін тек судья ғана емес, бүкіл ұжым – соның ішінде хатшы да – кәсібилік танытуы қажет.
Қорытындылай келгенде, сот отырысының хатшысы – сот жүйесіндегі қарапайым ғана қызметкер емес, заңның үстемдігін қамтамасыз етуге үлес қосатын жауапты маман. Оның әрбір еңбегі – әділдікке, заңдылыққа, халық сеніміне қызмет етеді. Сондықтан сот хатшысы болу – абыройлы да жауапты міндет.
Қызылорда қаласының әкімшілік
құқық бұзушылықтар жөніндегі
мамандандырылған сотының
бас маман сот отырысының
хатшысы Р. Рысбаев
