Апостиль – бұл құжаттың түпнұсқалығын және оны берген мемлекеттік органның заңдылығын халықаралық деңгейде растайтын арнайы мөртабан (штамп). Ол тек Гаага конвенциясына қатысушы елдерде қолданылады.
Қазақстан Республикасының сот органдарынаншығатын ресми құжаттарға апостиль қойылуы мүмкін, егер оларды шет мемлекетте пайдалануға ниет болса.
Апостиль қоюға жататын сот құжаттарының түрлері:
• Сот шешімдері (үкім, қаулы, ұйғарым);
• Анықтамалар (мысалы, соттылығының бар-жоғы туралы);
• Ордер, сот актісінің көшірмесі және т.б.
• Сот орындаушыларының атқарушылық парақтары (егер талап етілсе).
Сот құжаттарына апостиль қоюды Қазақстан Республикасы Әділет министрлігі жүзеге асырады.
Апостиль қою тәртібі:
1. Қажетті құжатты дайындаңыз – ол нотариалды куәландырылған көшірме болуы мүмкін немесе соттың мөрі және қолы қойылған түпнұсқа;
2. ХҚКО-ға (ЦОН) немесе eGov.kz порталы арқылы өтініш беріңіз;
3. Мемлекеттік баж салығын төлеңіз (2025 жылғы мөлшері – жеке тұлғалар үшін шамамен 1 АЕК);
4. Құжатқа апостиль мөрі қойылады – бұл мөр құжаттың түпнұсқалығын халықаралық деңгейде растайды.
Әдетте, апостиль қою мерзімі – 5 жұмыс күніне дейін, бірақ кейде жедел қызмет те ұсынылуы мүмкін (қосымша төлеммен).
Егер сіз:
• Шетелде сот шешімін орындау қажет етсе (мысалы, алимент, неке бұзу, мұрагерлік істер бойынша);
• Шетелге соттылықтың болмауы туралы анықтама апарсаңыз;
• Қазақстандағы сот процесінің нәтижесін шетелде дәлелдеуге тиіс болсаңыз – онда апостиль міндетті болуы мүмкін.
• Апостиль құжаттың мазмұнын емес, оның ресми заңдылығын (қол, мөр, лауазымды тұлға) ғана растайды;
• Апостиль тек Гаага конвенциясына мүше елдерде жарамды. Басқа елдер үшін консулдық легализация қажет болуы мүмкін.
Қызылорда қалалық сот әкімшісі басшысы
Нурила Дуйсенова
