Қазіргі заманғы құқықтық мемлекетте мемлекеттік қызметшілердің рөлі ерекше. Олар – мемлекет пен қоғам арасындағы негізгі байланыстырушы буын. Сондықтан мемлекеттік қызметшілердің кәсіби біліктілігімен қатар, олардың мінез-құлқы, этикалық ұстанымдары мен қызметтік әдебі қоғамның мемлекеттік билікке деген көзқарасын қалыптастырады. Осы тұрғыда мемлекеттік қызметшілердің әдеп кодексін сақтау кәсіби жауапкершіліктің маңызды өлшемі ғана емес, қоғамдық сенімді нығайтудың негізгі факторы болып табылады.
Мемлекеттік қызметшілердің әдеп кодексі мемлекеттік қызметте жүріс-тұрыс пен мінез-құлықтың бірыңғай стандарттарын айқындайды. Оның басты мақсаты – мемлекеттік қызметшілердің өз қызметтік міндеттерін адал, әділ және ашық орындауын қамтамасыз ету, сондай-ақ азаматтармен өзара қарым-қатынаста жоғары мәдениет пен сыйластықты қалыптастыру.
Әдеп кодексі тек қызметтік әрекеттерді ғана емес, қызметтен тыс уақытта да мемлекеттік қызметшінің өзін ұстау нормаларын белгілейді. Бұл мемлекеттік қызметтің беделін қорғауға және қоғам алдында мемлекеттік аппараттың оң имиджін қалыптастыруға бағытталған.
Мемлекеттік қызметші қабылдайтын әрбір шешім мен әрекет қоғамдық маңызға ие. Осыған байланысты кәсіби жауапкершілік ұғымы әдеп кодексінің талаптарымен тығыз байланысты. Адалдық, бейтараптық, әділдік және заңдылықты сақтау – мемлекеттік қызметшінің негізгі кәсіби міндеттері.
Әдеп нормаларын сақтау қызметтік өкілеттіктерді жеке мүдделерге пайдалануға жол бермеуге, сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін төмендетуге және мемлекеттік қызметтің ашықтығын арттыруға ықпал етеді. Бұл, өз кезегінде, мемлекеттік басқару жүйесінің тиімділігін күшейтеді.
Қоғамдық сенім – мемлекеттік биліктің тұрақты қызмет етуінің негізі. Мемлекеттік қызметшілердің әдеп кодексін сақтауы азаматтардың мемлекеттік органдарға деген сенімін арттырады. Азаматтар мемлекеттік қызметшінің әділ әрі сыпайы қарым-қатынасын көргенде, мемлекеттік институттарға деген көзқарасы оң қалыптасады.
Керісінше, әдеп талаптарының бұзылуы қоғамда наразылық туғызып, мемлекеттік биліктің беделіне нұқсан келтіруі мүмкін. Сондықтан әдеп нормаларын сақтау – әрбір мемлекеттік қызметшінің жеке жауапкершілігі ғана емес, бүкіл мемлекеттік аппараттың ортақ міндеті.
Әдеп кодексінің талаптарын орындауды қамтамасыз ету тек тәртіптік шаралармен шектелмеуі тиіс. Алдын алу, түсіндіру және оқыту жұмыстары бұл бағытта маңызды рөл атқарады. Мемлекеттік органдарда әдеп мәселелері бойынша тұрақты түрде семинарлар, түсіндіру кездесулері және оқу бағдарламалары ұйымдастырылуы қажет.
Сонымен қатар, басшылық тарапынан жеке үлгі көрсету әдеп мәдениетін қалыптастырудың тиімді тәсілі болып табылады. Жетекшінің әдебі мен мінез-құлқы ұжым үшін бағыт-бағдар қызметін атқарады.
Әдеп кодексін сақтау мемлекеттік қызметшілердің құқықтық мәдениетін арттыруға ықпал етеді. Құқықтық мәдениет жоғары болған сайын, мемлекеттік қызметтің беделі де күшейе түседі. Бұл азаматтардың мемлекеттік қызметке деген қызығушылығын арттырып, білікті кадрларды тартуға мүмкіндік береді.
Мемлекеттік қызметшілердің әдеп кодексі – мемлекеттік басқару жүйесінің сапасын арттыруға бағытталған маңызды құрал. Оның талаптарын сақтау мемлекеттік қызметтің ашықтығын, тиімділігін және әділдігін қамтамасыз етеді.
Қорытындылай келе, мемлекеттік қызметшілердің әдеп кодексін сақтау – кәсіби жауапкершілік пен қоғамдық сенімнің негізгі өлшемі болып табылады. Әдеп нормаларын сақтау арқылы мемлекеттік қызметшілер заңдылық пен әділдікті қамтамасыз етіп қана қоймай, қоғамдағы тұрақтылық пен сенімді нығайтады.
Әдеп кодексін мүлтіксіз орындау – әрбір мемлекеттік қызметшінің абыройлы міндеті әрі құқықтық мемлекетті қалыптастыру жолындағы маңызды қадам.
ҚР Сот Әкімшілігінің
Қызылорда облысының Департаментінің
Қызылорда қаласының әкімшілік
құқық бұзушылықтар жөніндегі
мамандандырылған сотының
Сот әкімшісі басшысы Камзаев Д.
