Дүниежүзілік метеорологиялық ұйымның (ДМҰ) есебіне сәйкес, климаттың өзгеруінің салдары қауіпті деңгейге жетті. Оның кейбіреулерінің қалпына келуі мыңдаған жылдарға созылуы мүмкін.
ДМҰ есебі бойынша, климаттың жаһандық жағдайы 2024 жылы 175 жыл бұрын бақылаулар басталғаннан бергі ең ыстық жыл болғанын растайды. Бұл ретте әлемдік орташа температура өнеркәсіп алдындағы деңгейден 1,55°С жоғары. Климаттың басқа да маңызды көрсеткіштері де жаңа рекордтар орнатты. Атмосферадағы көмірқышқыл газының концентрациясы 800 мың жыл ішіндегі ең жоғары деңгейде болды. Мұхиттар бұрын-соңды болмаған қарқынмен жылынуын жалғастыруда. Бұл теңіз деңгейінің көтерілуіне ықпал етіп, бүкіл әлем бойынша жағалау экожүйелері мен инфрақұрылымына қауіп төндіреді. Әлемдік қауымдастық сайтындағы мәлімет бойынша, алаңдаушылық тудыратын бұл үрдістерге қарамастан, БҰҰ Бас хатшысы Антониу Гутерриш Париж келісімінің мақсаттарына әлі де қол жеткізуге болатынын мәлімдеді. «Біз арзан, таза, жаңартылатын энергия көздерін пайдаланып, биыл әзірленетін жаңа ұлттық климаттық жоспарларды жүзеге асыруымыз керек», – деді ол. Дүниежүзілік метеорологиялық ұйымның Бас хатшысы Селесте Саулоның баяндамасында, 2023 және 2024 жылдары рекордтық жаһандық температура бірінші кезекте парниктік газдар шығарындыларының өсуіне байланысты болғаны айтылған. Ықпал етуі мүмкін басқа факторларға Күн циклінің вариациялары, жанартау белсенділігі, мұхит айналымының өзгеруі жатады. Ғалымдар іс-қимылдың өзекті қажеттілігін атап көрсетеді. Себебі кейбір жағдайларда қайтымсыз өзгерістер орын алды. Оның ішінде спутниктік өлшеулер басталғаннан бері екі есе өскен теңіз деңгейінің көтерілу қарқыны да бар. Болжамдар рекордтық көрсеткіш бойынша ең жоғары деңгейге жеткен мұхит жылынуы әлем шығарындыларды едәуір азайтса да, ғасыр соңына дейін және одан тысқары жерлерде де жалғасатынын көрсетеді. Сол сияқты мұхиттың қышқылдануы кем дегенде осы ғасырдың соңына дейін ұлғая береді.
Е.КЕБЕКБАЙ, «Заң газеті»
