Биыл Қазақстанның БҰҰ-ға мүше болғанына 30 жыл және Еуропа Кеңесі Венеция Комиссиясына қосылғанына 10 жыл. Осыған орай елордада «Құқық үстемдігін бекітудің конституциялық және халықаралық аспектілері» тақырыбында халықаралық конференция өтті.
Конференция жұмысын Конституциялық Кеңес төрағасы Қайрат Мәми ашып, БҰҰ және Венеция комиссиясымен ынтымақтастық Қазақстанның жаңа тарихында стратегиялық маңызды рөл атқаратынын атап өтті. 30 жыл ішінде БҰҰ бағдарламалары еліміздің көптеген салаларының прогрессивті дамуына қолдау көрсетті. Соның ішінде, іргелі құқықтық құжаттарға негізделген адам құқықтарын қорғау саласы да бар, олардың көптеген идеялары еліміздің негізгі заңында көрініс тапты. Сондай-ақ, спикер Конституциялық Кеңес қорытынды шешімдерін қабылдау кезінде Қазақстан мойындаған БҰҰ-ның жалпыға бірдей және ратификациялаған халықаралық актілерінің ережелерін әрқашан ескеретінін баса айтты.
«10 жыл бойы біздің серіктесіміз бола отырып, Венеция комиссиясы Қазақстандағы конституционализмді дамытуда үлкен рөл атқарады. Қазақстан тәуелсіз консультативтік-кеңесші орган ретінде комиссияға конституциялық реформалар мен жекелеген заңнамалық актілердің жобалары бойынша қорытындылар алу үшін бірнеше рет жүгінген. Венеция комиссиясының ұсынымдары біздің елде де кезең-кезеңімен жүзеге асырылуда», – деді Конституциялық Кеңес төрағасы.
Қ.Мәми, сондай-ақ, Қазақстан Республикасының Президенті Қ.Тоқаевтың жолдауында жариялаған құқық қорғау институттарын одан әрі нығайту саласындағы реформаларға тоқталды, атап айтқанда, Бас прокурорға, Адам құқықтары жөніндегі уәкілге және азаматтарға жаңа органға жүгіну құқығын бере отырып, Конституциялық Сот құру туралы бастама жөнінде айтты.
БҰҰ-ның Женевадағы бөлімшесінің бас директоры хатшылығының меңгерушісі Д.Чикваидзе, Венеция комиссиясының Төрағасы Клэр Бази-Малори, БҰҰ-ның Қазақстандағы тұрақты үйлестірушісі М.Фриберг-Стори, Әділет министрі Қ.Мусин, Еуропалық Одақтың Қазақстандағы елшісі К. Янкаускас, сондай-ақ Францияның Алматыдағы бас консулы А.Шахтахтинский секілді құрметті қонақтар конференцияның маңызын айтып, қатысушыларды құттықтады.
Пленарлық отырыста ұзақ мерзімді жемісті әріптестіктің қорытындысы жайлы Сыртқы істер министрінің бірінші орынбасары А.Рахметуллин, ҚР Президентінің жанындағы Адам құқықтары жөніндегі комиссияның төрағасы, Қазақстан Республикасынан Венеция комиссиясының мүшесі И.Рогов, Конституциялық Кеңестің мүшесі Ү.Шапақ, ҚР Президенті жанындағы Кешірім жасау мәселелері жөніндегі комиссияның төрағасы М.Бәшімов, сондай-ақ, БҰҰ мен Венеция комиссиясының сарапшылары сөз сөйледі.
Конференция жұмысын қорытындылай келе, қатысушылар құқық үстемдігін нығайту мәселелерінде одан әрі тығыз өзара іс-қимылдың және бағдарламаларды жүзеге асырудың маңыздылығын атап өтті. БҰҰ мен Венеция комиссиясының өкілдері жүргізіліп жатқан реформаларды құптап, осы бастамаларды жүзеге асыруда Қазақстанға қолдау көрсетуге дайын екендіктерін білдірді.
ҚР Конституциялық Кеңесінің баспасөз қызметі
