Қазақстан Республикасы Конституциясының 26-бабына сәйкес Қазақстан Республикасының Конституциясында әр азаматтың, соның ішінде кәсіпкерлердің де құқықтары мен бостандықтары заңмен қорғалатыны бекітілген.
Елдің экономикалық тұрақтылығы мен инвестициялық тартымдылығы кәсіпкерлік қызметтің қауіпсіздігіне, ал қауіпсіздік деңгейі – сот төрелігінің әділдігі мен тиімділігіне тікелей байланысты.
Бизнесті құқықтық қорғау ұғымы және маңызы бизнесті құқықтық қорғау – бұл кәсіпкерлік субъектілерінің заңды құқықтары мен мүдделерін сақтау және қалпына келтіру бойынша кешенді іс-шаралар.
Оның негізгі бағыттарына мыналар жатады:
1. Құқықтық ақпаратпен қамтамасыз ету – кәсіпкерлердің қолданыстағы заңнаманы білуі және қолдануы.
2. Келісімшарттық қатынастардың қауіпсіздігі – азаматтық-құқықтық шарттарды дұрыс рәсімдеу және орындалуын бақылау.
3. Дауларды сот және баламалы тәсілдермен шешу – арбитраж, медиация, татуластыру рәсімдері.
4. Заңсыз қысымнан қорғау – бақылау органдары мен құқық қорғау құрылымдарының заң шеңберінде әрекет етуін қамтамасыз ету.
Әділ сот төрелігінің рөлі әділ және тәуелсіз сот төрелігі – кәсіпкерлік құқықтарын қорғаудың басты кепілі.
Бұл тұрғыда бірнеше маңызды факторды атап өткен жөн: ҚР “Сот жүйесі және судьялардың мәртебесі туралы” Конституциялық заңына сәйкес соттардың тәуелсіздігі – судьялардың кәсіби және саяси қысымнан тыс шешім қабылдауы.
Сот актілерінің заңдылығы мен негізділігі – әрбір шешім заңға, дәлелдемелерге және әділдік қағидатына сүйенуі тиіс.
Процестің ашықтығы – сот отырыстарының жариялылығы және сот актілерінің қолжетімділігі бизнестің сотқа деген сенімін арттырады.
Цифрландыру – “Төрелік” және “Сот кабинеті” сияқты электрондық жүйелер кәсіпкерлердің уақытын үнемдеп, сотқа жүгінуді жеңілдетеді.
Қазақстан соңғы жылдары сот жүйесін реформалау арқылы бұл көрсеткішті жақсартуға бағытталған қадамдар жасап келеді.
Сот жүйесінің тәуелсіздігі мен ашықтығын арттыру арқылы біз кәсіпкерлердің құқықтарын тиімді қорғай аламыз, ал бұл өз кезегінде Қазақстанның экономикалық өркендеуіне негіз болады.
Шалқар аудандық сотының жетекші маманы Р.Айтмаганбетова
