Сыбайлас жемқорлық – қоғамның дамуына кедергі келтіретін, азаматтардың мемлекеттік органдарға деген сеніміне нұқсан келтіретін келеңсіз құбылыс. Сондықтан сыбайлас жемқорлықтың алдын алу, заңдылық пен тәртіпті сақтау – әрбір мемлекеттік қызметшінің және сот жүйесі қызметкерінің ортақ міндеті.
Сот жүйесінде заңдылықты қамтамасыз ету мен азаматтардың құқықтарын қорғауда сот приставтарының да алатын орны ерекше. Сот приставы өз қызметін атқару барысында заң талаптарын қатаң сақтап, қызметтік міндеттерін адал әрі әділ орындауы тиіс.
Сот приставтарының негізгі міндеттерінің бірі – сот ғимаратында қоғамдық тәртіпті сақтау, сот отырыстарының қауіпсіздігін қамтамасыз ету және сот қызметіне байланысты белгіленген талаптардың орындалуына жәрдемдесу. Осы міндеттерді орындау кезінде қызметтік өкілеттіктерді жеке мақсатта пайдалануға, азаматтардан заңсыз сыйақы немесе өзге де материалдық игіліктер қабылдауға, сондай-ақ қандай да бір артықшылық көрсетуге жол берілмеуі қажет.
Сыбайлас жемқорлықтың алдын алудың маңызды бағыттарының бірі – қызметтік әдепті сақтау, азаматтармен қарым-қатынаста сыпайылық таныту және барлық адамға тең көзқараспен қарау. Әрбір азамат сот ғимаратында өз құқықтарының құрметтелетініне және оған қатысты мәселелердің заң аясында шешілетініне сенімді болуы керек.
Сонымен қатар, сот приставтары қызметтік ақпараттың құпиялылығын сақтап, өздеріне жүктелген міндеттерді орындау кезінде ашықтық пен жауапкершілік қағидаттарын ұстануы тиіс. Қызметтік міндеттерді орындау барысында сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтарына итермелейтін жағдайларға тап болған кезде заң талаптарына сәйкес әрекет ету және тиісті басшылыққа хабарлау маңызды.
Сыбайлас жемқорлықтың алдын алу тек құқық бұзушылық жасалғаннан кейін жауапкершілікке тартумен шектелмейді. Оның алдын алу үшін ең алдымен әрбір қызметкердің құқықтық сауаттылығын арттыру, сыбайлас жемқорлыққа қарсы мәдениетті қалыптастыру және адалдық қағидаттарын күнделікті қызметте басшылыққа алу қажет.
Қорытындылай келе, сот приставының адал қызметі, заң талаптарын мүлтіксіз орындауы және азаматтарға әділ қарым-қатынасы сот жүйесіне деген қоғамдық сенімді нығайтуға ықпал етеді. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы тұру – әрбір қызметкердің азаматтық ұстанымы мен кәсіби жауапкершілігінің көрсеткіші. Заңдылық пен адалдықты сақтау арқылы ғана қоғамда сыбайлас жемқорлыққа төзбеушілік қағидатын қалыптастыруға болады.
Шымкент қаласының мамандандырылған ауданаралық әкімшілік сотының приставы Б.Тоимбетов
