24 маусым күні еліміздің судьялар қауымдастығы Судья күнін атап өтеді. Биыл бұл мерекенің маңызы ерекше, өйткені ол Қазақстан Республикасы Судьялар одағының құрылғанына 30 жыл толуымен тұспа-тұс келіп отыр.
Осы жылдар ішінде Қазақстанның сот жүйесі үлкен даму жолынан өтті. Елмен бірге заңнама жетілдірілді, сот тәуелсіздігінің кепілдіктері нығайтылды, сот төрелігінің қолжетімділігі мен тиімділігін арттыруға бағытталған заманауи технологиялар енгізілді. Алайда барлық өзгерістерге қарамастан, судьяның заң мен қоғам алдындағы жауапкершілігі өзгерген жоқ.
Судья қызметі әрдайым адамдар тағдырына әсер ететін шешімдер қабылдаумен байланысты. Сондықтан сот билігі өкілдеріне кәсіби біліктілікпен қатар жоғары адамгершілік талаптар да қойылады. Тәуелсіздік, объективтілік, бейтараптық және заңға адалдық сот қызметінің негізгі қағидаттары болып қала береді.
Сот жүйесінің дамуына ұрпақтар сабақтастығы ерекше ықпал етеді. Әр буын судьялары өздерінен бұрынғы әріптестерінің тәжірибесіне сүйеніп, кәсіби дәстүрлерді жалғастырып келеді.
Осы тұрғыдан алғанда, тәуелсіз Қазақстанның құқықтық жүйесінің дамуына елеулі үлес қосқан көрнекті заңгер-ғалымдардың мұрасын сақтау маңызды. Солардың қатарында академик Салық Зиманұлы Зимановтың орны ерекше.
Салық Зиманов қазіргі қазақстандық заң ғылымының негізін қалаушылардың бірі ретінде танылды. Оның ғылыми қызметі мемлекет, құқық, қазақ халқының тарихы және ұлттық құқықтық ойдың дамуы мәселелеріне арналды.
Ғалымның дәстүрлі қазақ құқығы мен билер сотына арналған еңбектері ерекше құндылыққа ие. Ол қазақ қоғамының тарихи тәжірибесін зерттей отырып, әділдік, заңға құрмет және сот беделі әрдайым ұлттық құндылықтардың негізі болғанын көрсетті.
Салық Зимановтың еңбектері көптеген заңгерлер мен судьялар үшін кәсіби бағыт-бағдар болып табылады. Оның ғылыми мұрасы бүгінгі күні де өз маңызын жоғалтқан жоқ.
Соңғы отыз жыл ішінде Қазақстан Республикасы Судьялар одағы сот жүйесінің дамуына маңызды үлес қосып келеді. Одақ судьялар қауымдастығын біріктіріп, сот тәуелсіздігін нығайтуға, кәсіби әдепті дамытуға және отандық сот төрелігінің үздік дәстүрлерін сақтауға қызмет етуде.
Әсіресе жас судьяларға тәжірибе беру және тәлімгерлік институтын дамыту бағытындағы жұмыстардың маңызы зор. Осындай сабақтастық арқылы сот жүйесінің негізгі құндылықтары сақталып келеді.
Бүгінде соттардың алдында жаңа міндеттер тұр. Олар цифрлық технологияларды енгізумен, заңнаманы жетілдірумен және сот төрелігінің сапасын арттырумен байланысты. Сонымен қатар сот қызметінің басты бағдарлары өзгеріссіз қалады. Олар — заң үстемдігі, азаматтардың құқықтарын қорғау және әділдікті қамтамасыз ету.
Судья күні мен Қазақстан Республикасы Судьялар одағының 30 жылдығын атап өте отырып, біз сот жүйесінің ардагерлеріне алғыс білдіреміз. Сонымен бірге мемлекет пен құқықтың дамуына үлес қосқан көрнекті ғалымдардың еңбегін құрметпен еске аламыз.
Заңға қызмет ету — қоғамға қызмет ету. Судья мамандығының мәні мен маңызы дәл осы қағидаттан көрініс табады. Бұл қағидат өткенде де өзекті болды, бүгінде де маңызын жоғалтқан жоқ және болашақта да сот төрелігінің негізі болып қала береді.
Алматы қаласы Бостандық аудандық сотының төрағасы Дәурен Ниязбекович Тілеубаев
