Мемлекеттік тіл – мемлекеттің егемендігі мен ұлттық бірегейлігінің маңызды белгісі. Қазақстан Республикасында мемлекеттік тіл – қазақ тілі болып табылады және ол барлық қоғамдық қатынастарда, соның ішінде сот ісін жүргізуде кеңінен қолданылуы тиіс.
Құқықтық мемлекет қағидаты – заң үстемдігіне негізделген қоғамды білдіреді. Мұнда барлық азаматтар заң алдында тең, ал мемлекеттік органдар өз қызметін заң шеңберінде жүзеге асырады. Осы тұрғыда мемлекеттік тілдің рөлі ерекше.
Сот ісін жүргізуде мемлекеттік тілді қолдану – азаматтардың құқықтарын толық жүзеге асыруға мүмкіндік береді. Егер сот процесі азаматқа түсініксіз тілде жүргізілсе, бұл оның құқықтарын қорғау мүмкіндігін шектейді. Сондықтан мемлекеттік тілде іс жүргізу – әділ соттың маңызды шарты.
Сонымен қатар, мемлекеттік тілдің дамуы құқықтық мәдениеттің қалыптасуына ықпал етеді. Заңдарды, сот актілерін, құқықтық ақпаратты мемлекеттік тілде түсінікті түрде жеткізу – халықтың құқықтық сауаттылығын арттырады.
Алайда, Қазақстан көпұлтты мемлекет болғандықтан, басқа тілдердің де қолданылуына кепілдік беріледі. Бұл – тілдік құқықтардың сақталуын қамтамасыз етеді және қоғамдағы тұрақтылықты нығайтады.
Мемлекеттік тіл мен құқықтық мемлекет қағидаты өзара тығыз байланысты. Мемлекеттік тілдің тиімді қолданылуы – құқық үстемдігін нығайтуға және әділ қоғам құруға ықпал етеді.
Ғазиз Аманбаев,
Тараз қаласы №2 сотының судьясы
