Қазіргі құқықтық мемлекет жағдайында сот жүйесінің тиімділігі мен әділдігі – қоғамның тұрақтылығы мен азаматтардың құқықтарын қорғаудың негізгі кепілі. Осы тұрғыда дербес кассациялық сот құру мәселесі өзекті болып табылады. Кассациялық сатының тәуелсіз әрі дербес жұмыс істеуі сот төрелігінің сапасын арттыруға тікелей ықпал етеді.
Біріншіден, дербес кассациялық сот – сот актілерінің заңдылығы мен негізділігін қайта қараудың маңызды кепілі. Төменгі сатыдағы соттарда жіберілген қателіктерді түзету, заң нормаларының біркелкі қолданылуын қамтамасыз ету кассациялық соттың басты міндеті болып табылады. Егер бұл орган дербес құрылым ретінде жұмыс істесе, оның шешімдері неғұрлым объективті және тәуелсіз болады.
Екіншіден, сот жүйесінің сатылары арасындағы функцияларды нақты бөлу маңызды. Қазіргі жағдайда апелляциялық және кассациялық сатылардың өкілеттіктері кейде араласып кетеді. Ал дербес кассациялық сот бұл айырмашылықты айқындап, әр сатының өз міндетін нақты орындауына мүмкіндік береді. Бұл өз кезегінде сот процесінің айқындығын және түсініктілігін арттырады.
Үшіншіден, азаматтардың сотқа деген сенімін нығайту – басты факторлардың бірі. Егер адамдар өз істерінің тәуелсіз, жоғары кәсіби деңгейдегі кассациялық органда қаралатынына сенімді болса, онда құқықтық жүйеге деген құрмет те артады. Бұл құқықтық мәдениеттің қалыптасуына оң әсер етеді.
Төртіншіден, дербес кассациялық сот судьялардың кәсібилігін арттыруға ықпал етеді. Мұндай сотта жоғары білікті, тәжірибелі судьялар жұмыс істеуі тиіс. Олар құқықты қолданудың бірыңғай тәжірибесін қалыптастырып, төменгі сатыдағы соттарға бағыт-бағдар береді.
Сонымен қатар, дербес кассациялық сот құру сот жүктемесін оңтайландыруға мүмкіндік береді. Жоғарғы соттың жүктемесі азайып, ол стратегиялық және құқықтық саясатты қалыптастыруға көбірек көңіл бөле алады.
Қорытындылай келе, дербес кассациялық сот құру – сот жүйесін жетілдірудің маңызды қадамы. Бұл бастама сот төрелігінің сапасын арттырып қана қоймай, азаматтардың құқықтарын қорғаудың тиімді механизмін қалыптастырады. Тәуелсіз, әділ және кәсіби кассациялық сот – құқық үстемдігін қамтамасыз етудің маңызды кепілі.
Қызылорда қаласының №2 соты бас маман-сот отырысының хатшысы Е.Жетпісбайұлы
