Қазақ халқының жаңа тарихындағы ең ірі саяси әрі рухани тұлғалардың бірі — Әлихан Нұрмұхамедұлы Бөкейханов. Биыл ұлт азаттығы жолында күрескен көрнекті мемлекет және қоғам қайраткерінің туғанына 160 жыл толып отыр. Бұл дата — тәуелсіздік идеясының бастауында тұрған Алаш қозғалысына, ұлт зиялыларының мұрасына қайта үңілетін маңызды кезең.
Әлихан Бөкейханов 1866 жылы дүниеге келіп, саналы ғұмырын қазақ халқының тағдырымен байланыстырды. Ол Ресей империясы тұсында-ақ қазақ қоғамының саяси, экономикалық және мәдени мәселелерін терең түсініп, оларды заңды, өркениетті жолмен шешуді көздеді. Әлихан — Алаш қозғалысының көшбасшысы, қазақтың тұңғыш ұлттық үкіметі — Алаш Орда автономиясының төрағасы болды.
Оның басты мұраты — қазақ елін дербес, жері тұтас, тілі мен мәдениеті сақталған өркениетті мемлекет ретінде қалыптастыру еді. Әлихан жер мәселесіне ерекше мән беріп, қазақ жерінің халық игілігі болып қалуын қорғады. Бұл ұстаным бүгінгі тәуелсіз Қазақстан үшін де өзектілігін жойған жоқ.
Әлихан Бөкейханов тек саяси қайраткер ғана емес, ғалым, экономист, публицист болды. Ол қазақтың тарихын, этнографиясын, шаруашылығын ғылыми тұрғыда зерттеп, ұлттық сананың оянуына зор ықпал етті. Қазақ баспасөзі арқылы елді білімге, бірлікке, жауапкершілікке шақырды.
Ұлт көсемінің «Ұлтқа қызмет ету — білімнен емес, мінезден» деген қанатты сөзі оның өмірлік ұстанымын айқын көрсетеді. Әлихан өз тағдырын емес, ұлт тағдырын биік қойды. Сол жолда қуғын-сүргінге ұшырап, өмірінің соңын қамауда өткізсе де, өз идеясына адал болып қалды.
Бүгінде Әлихан Бөкейхановтың мұрасы — тәуелсіз Қазақстанның рухани негіздерінің бірі. Оның азаттық, демократия, әділдік туралы ойлары қазіргі қоғам үшін де маңызды. Әлихан есімі — ұлттық сананың, елдік мүдденің символы.
Әлихан Бөкейхановтың 160 жылдығы — өткенге тағзым ғана емес, болашаққа бағытталған ой. Ұлт көсемінің асыл арманы — еркін, білімді, әділетті Қазақстан — әр буынның жауапкершілігінде.
Қобда аудандық сот әкімшісінің басшысы
Айнагүл Құралтайқызы Маденова
