2024 жыл тұрғын үй нарығы тұрақты болды, дейді мамандар. Шаршы метрдің бағасы айтарлықтай өзгерген жоқ, ал кейбір жағдайларда сатушылар тіпті жеңілдіктер жасауға мәжбүр болды. Бұл туралы Қазақстандық жылжымайтын мүлік федерациясында хабарлады. Ал 2025 жылы пәтерлердің бағасы қалай өзгереді? Бұл сұраққа «Tengrinews.kz«-ке Қазақстанның жылжымайтын мүлік федерациясының басшысы Ермек Мүсірепов жауап берді, — деп хабарлайды Massaget.kz тілшісі.
— 2024 жылдың қорытындысы бойынша 2-4-ші санаттағы (жайлы және эконом-класс) бастапқы және қайталама тұрғын үйлерге арналған тұрғын үй құнын төмендету жағына түзетулер енгізілді.
2024 жылдың жазына дейін жылжымайтын мүлік нарығында тоқырау болды, іс жүзінде ешқандай мәмілелер жасалмады. Белсенділік төмендеді. Осы шағын тоқырау кезеңі өткеннен кейін нарық аздап жанданғандай болды, себебі «Отбасы банкі» тарапынан да, мемлекет тарапынан да ипотекалық кредиттеудің кейбір бағдарламалары енгізіле бастады. Алайда, бұл ипотекалық бағдарламалар халықтың көп бөлігіне арналмаған, сондықтан бұл жылжымайтын мүлік нарығына және шаршы метрдің бағасына әсер еткен жоқ.
Баға 10-15 пайызға төмендеді. Мұны біз тұрғын үймен белгілі бір мәмілелер жасап жүрген қатысушы және куәгер ретінде айтып отырмыз. Шындығында, адамдарда 2024 жылы сайттар мен сату платформаларында көрсетілген пәтерлерді сатып алуға қажетті қаражат жоқ. Сондықтан келіссөздер кезінде бағаның төмендеуіне қарай белгілі бір өзгерістер болды.
Мен бүкіл республика үшін айта алмаймын, бірақ Алматыда жылдар бойы тұрған пәтерлер биыл, әсіресе күзде және қыстың басында сатылды. Осы уақытқа дейін ипотекалық бағдарламалардың талаптары жоғары болғандықтан, кез келген адам олар арқылы тұрғын үй сатып ала алмайтын. Адамдарда «қолжетімді» деп аталатын 3-ші және 4-ші санаттардағы (жайлы және эконом-класс) мүлікті де сатып алуға жеткілікті қаражат жоқ.
Жыл соңында нарықта белсенділік пайда болды. Қазір БАҚ-та және әлеуметтік желілерде адамдар пәтер сатып алып жатқаны туралы ақпарат тарап жатыр. Бұл шын мәнінде қайталама жылжымайтын мүлік иелері мен үйлері сатылмай жатқан құрылыс салушылар дүрбелең туғызып жатыр. Алайда негізінде мұндай дүрбелең жоқ. Бізде халықтың кірісі өте төмен. Адамдарда тіпті бастапқы жарнаға қаражат жоқ.
Доллардың көтерілуінен үйлердің бағасы қымбаттай ма?
— Әрине, бұл 1-ші және 2-ші санаттағы тұрғын үйдің, яғни элиталық және бизнес-класс пәтерлерінің шаршы метрінің бағасын қалыптастыруға әсер етеді. Элиталық тұрғын үй доллардың көтерілуіне сәйкес қымбаттайтын болады. Бұл жылжымайтын мүліктің осы санатына әсер етеді, өйткені әрлеу материалдарын, инженерлік технологияларды, «ақылды үйлердің» электронды жабдықтарын сатып алу шетел валютасымен жүреді.
Жалпы алғанда, барлық санаттағы жылжымайтын мүлік жергілікті қазақстандық құраммен 30-40 пайызға қамтылған: бұл цемент жұмыстары, бетон, құрылыс жұмыстары. Бұл «қорапты» тұрғызуға қатысты. Үйдің қаңқасына арналған металл конструкциялар Ресей мен Қытайдан келеді, өйткені бізде бұл өндірістер жоқ. Инфляциялық процестерді де назардан тыс қалдыруға болмайды.
2025 жылы пәтер бағасы қалай өзгереді?
— 3-ші және 4-ші санаттағы жылжымайтын мүлікке (жайлы және эконом-класс пәтерлері) тұрақты жағдай сақталады.
Жалпы адамдардың пәтерді 100 пайыздық құнымен сатып алу түгіл ипотекалық бағдарламалардың көмегімен сатып алуға қаражаты жоқ екенін ескеру қажет. Халықтың мұндай жылжымайтын мүлікті сатып алуға мүмкіндігі жоқ. Сондықтан әзірлеушілер тарапынан белгілі бір акцияларды көруіміз мүмкін, мысалы, шаршы метрдің құны төмендеуі мүмкін. Мысалы, құрылыс компаниялары 2024 жылдың екінші жартысында мерекелерде жеңілдіктер жасады, олар пәтер бағаларын 20-25 пайызға дейін төмендетті. 2025 жылы да солай болуы мүмкін.
