Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің Заң факультетінде студенттер Біріккен Ұлттар Ұйымының Тұрақты даму мақсаттарының 16-мақсатына арналған ашық пікірталас өткізді. «Бейбітшілік, әділдік және тиімді институттар» тақырыбын талқылаған болашақ заңгерлер азаматтардың құқықтарын қорғау, сот төрелігінің қолжетімділігі және мемлекеттік органдардың қоғам алдындағы жауапкершілігі туралы ой бөлісті. Іс-шара жастардың құқықтық мәдениетін арттыруға және заң үстемдігі қағидатының қоғамдық өмірдегі маңызын ашуға бағытталды.Бейбітшілік пен тұрақтылық қоғамдағы өзара сенімге, азаматтардың тең құқықтарына және дауларды заң аясында шешу мүмкіндігіне сүйенеді. Әлемнің түрлі аймақтарындағы қақтығыстар, әлеуметтік теңсіздік, сыбайлас жемқорлық пен басқару жүйесіндегі ашықтықтың жеткіліксіздігі елдердің тұрақты дамуына кедергі келтіреді. Осы мәселелерді ескере отырып, Тұрақты даму мақсаттарының 16-мақсаты баршаға сот төрелігіне қол жеткізу мүмкіндігін ұсынуды, азаматтардың құқықтарын қорғауды және тиімді әрі есеп беретін институттарды қалыптастыруды көздейді.
Пікірталаста қоғамның мемлекеттік органдарға деген сенімі қалай қалыптасатынына ерекше назар аударылды. Студенттер қабылданған шешімдердің ашықтығы, мемлекеттік органдардың өз жұмысы туралы қоғамға есеп беруі және азаматтардың шешім қабылдау үдерісіне қатысуы басқару сапасына тікелей әсер ететінін атап өтті. Сонымен бірге әділ сот жүйесін нығайту, құқық қорғау органдары жұмысының тиімділігін арттыру және азаматтардың конституциялық құқықтарын қорғау мәселелері қаралды. Заң талаптары баршаға бірдей қолданылғанда, азаматтардың өз құқықтарын қорғауға және мемлекеттік институттарға сенім артуға негізі болады.
Сыбайлас жемқорлықтың қоғамға тигізетін салдары да кеңінен сөз болды. Жемқорлық азаматтардың тең мүмкіндіктерін шектеп, мемлекеттік институттарға деген сенімді әлсіретеді. Осыған байланысты студенттер құқықтық сауаттылықты арттырудың маңызына тоқталды. Өз құқығы мен міндетін білетін азамат заң бұзушылыққа тап болғанда қайда жүгіну керегін түсінеді және қоғамдық мәселелерді талқылауға белсенді араласа алады. Құқықтық ағарту жұмыстары осы дағдыларды күнделікті өмірде қолдануға көмектеседі.
Болашақ заңгерлер елімізде сот жүйесін жетілдіру және мемлекеттік басқару тиімділігін арттыру бағытында атқарылып жатқан жұмыстарды да қарастырды. Мемлекеттік қызметтерді цифрландырудың азаматтар үшін қолжетімділікті кеңейтудегі және басқару үдерістерінің ашықтығын арттырудағы орны талқыланды. Талқылаудың маңызды бөлігі жастардың азаматтық ұстанымы мен кәсіби жауапкершілігіне арналды. Студенттер болашақ заңгердің қоғамға қосар үлесі оның заңды дұрыс қолдануынан, кәсіби әдепті сақтауынан және азаматтардың құқықтарын қорғауынан көрінетінін айтты. Олар университетте құқықтық сауаттылыққа арналған семинарлар мен тренингтерді тұрақты ұйымдастыруды, сыбайлас жемқорлыққа қарсы түсіндіру жұмыстарын күшейтуді және әлеуметтік желілерде құқықтық ағарту науқандарын өткізуді ұсынды.
Заң факультетінде өткен ашық пікірталас студенттерге теориялық білімін қоғамдық мәселелерді талдауда қолдануға және Тұрақты даму мақсаттарының 16-мақсаты еліміздің тәжірибесімен байланыстыра қарастыруға мүмкіндік берді. Азаматтың өз құқығын білуі, мемлекеттік органның қоғам алдында есеп беруі және сот төрелігінің қолжетімді болуы өзара сабақтас. Осы қағидаттарды кәсіби қызметінде ұстанатын заңгерлер қоғамдағы сенімді нығайтуға және әділетті құқықтық орта қалыптастыруға үлес қосады.
Атаханова Г.М
әл-Фараби атындағы ҚазҰУ-дың заң факультеті қылмыстық құқық, қылмыстық іс жүргізу және криминалистика
кафедрасының профессоры
Советхан Ш.Д
Азаматтық құқық, азаматтық іс жүргізу және еңбек қүқығы кафедрасының аға оқытушысы
