Қазақстанда бес жасқа дейінгі балалар арасында артық салмақтың өсуі байқалып отыр. Статистикаға сәйкес, 8,7% бала семіздікке шалдыққан. Бұл дегеніміз әлемдік орта деңгейден жоғары көрсеткіш. БҰҰ-ның Азық-түлік және ауыл шаруашылығы ұйымының (FAO) мәліметінше, 2024 жылы артық салмақты балалар 5,5% болған, деп хабарлайды BAQ.KZ тілшісі EnergyProm-ға сілтеме жасап.
Сарапшылардың айтуынша, Орталық Азия елдерімен бірге Қазақстан да тамақтану тапшылығы мен артықтығы қатар кездесетін екіұдай жағдайда қалып отыр.
Бұған дейін өңірдің басты мәселесі аштық пен жеткіліксіз тамақтану болып саналса, енді әсіресе балалар мен жасөспірімдер арасында семіздік деңгейі өсіп келеді.
Бұл алаңдатарлық белгі. Өңір тамақтың жетіспеушілігінен оның артықтығына өтуде, бірақ тағам сапасы жақсармай отыр, — делінген FAO есебінде.
Деректер нені көрсетеді?
Орталық Азияда 5 жасқа дейінгі балалардың артық салмаққа шалдығу деңгейі — 6,4%;
Қырғызстанда — рекордтық 9,9%;
Қазақстанда — 8,7%;
Өзбекстанда — 5,5%;
Тәжікстан мен Түрікменстанда — 5%-дан төмен.
Сонымен қатар Қазақстандағы аштық деңгейі төмен күйінде қалып отыр. Ол халықтың 2,5%-дан азын қамтиды. Бұл әлемдік орташа көрсеткіштен (8,5%) әлдеқайда жақсы. Алайда сарапшылардың айтуынша, азық-түліктің қолжетімділігінің артуы оның пайдалы екенін білдірмейді.
FAO деректеріне сәйкес, көптеген отбасында тағам калориялырақ болғанымен, дәрумендер мен микроэлементтер тұрғысынан кедейленіп кеткен.
Фастфуд, тәтті сусындар мен қайта өңделген өнімдерді шамадан тыс тұтыну біртіндеп семіздікпен байланысты аурулардың — қант диабетінің, жүрек-қантамыр жүйесі бұзылыстары мен гипертонияның өсуіне әкелуде.
Ұлттық статистика бюросының мәліметінше, қазақстандықтардың 3,2%-ы қаржы тапшылығына байланысты пайдалы тағам сатып ала алмағанын мойындаған.
Әйелдер мұндай жағдайға ерлерге қарағанда жиірек тап болған (3,8% қарсы 2,2%). Ал жұмыссыздар арасында бұл көрсеткіш одан да жоғары — 5,7%.
Сарапшылардың ескертуінше, егер дұрыс тамақтану мәдениетін арттыруға бағытталған жүйелі шаралар қолға алынбаса, Қазақстан алдағы жылдары семіздікпен байланысты аурулардың толқынына тап болуы мүмкін.
