Қазақ тілі – халқымыздың ғасырлар бойы қалыптасқан рухани мұрасы, ұлттық болмысымыздың ажырамас бөлігі. Тіл арқылы халықтың тарихы, мәдениеті, салт-дәстүрі, дүниетанымы мен ұлттық құндылықтары ұрпақтан-ұрпаққа жеткізіледі. Сондықтан қазақ тілін дамыту мен оның қоғамдық қолданыс аясын кеңейту – ұлттық бірегейлікті нығайтудың маңызды бағыттарының бірі.
Ұлттық бірегейлік дегеніміз – белгілі бір халықтың өзін тарихи, мәдени және рухани тұрғыдан тануы, өзінің ұлттық құндылықтары мен ортақ мұрасына деген құрметінің қалыптасуы. Бұл тұрғыда тілдің орны ерекше. Себебі тіл – ұлтты біріктіретін негізгі құндылықтардың бірі. Ана тілін білу арқылы адам өзінің ұлттық тамырымен байланысын сезінеді, тарихы мен мәдениетін тереңірек түсінеді.
Қазақ халқының тарихында тіл әрдайым ерекше маңызға ие болды. Ата-бабаларымыз өздерінің салт-дәстүрін, мақал-мәтелдерін, шешендік сөздерін, жыр-дастандарын ана тілі арқылы сақтап, кейінгі ұрпаққа аманат етті. Ұлы Абайдың шығармалары, Ахмет Байтұрсынұлының еңбектері, Мұхтар Әуезовтің әдеби мұрасы және басқа да көрнекті тұлғалардың шығармашылығы қазақ тілінің бай мүмкіндігін айқын көрсетеді.
Қазіргі таңда қазақ тілін дамыту – тек мемлекеттік мекемелердің немесе белгілі бір ұйымдардың міндеті емес. Бұл – бүкіл қоғамға ортақ жауапкершілік. Тілді дамыту ең алдымен оны күнделікті өмірде еркін қолданудан басталады. Отбасында қазақ тілінде сөйлесу, білім беру саласында оның қолданысын кеңейту, мемлекеттік қызмет көрсету барысында қазақ тілін сапалы пайдалану – тілдің дамуына нақты үлес қосады.
Жастардың қазақ тіліне деген қызығушылығын арттырудың да маңызы зор. Қазіргі заманда тіл тек дәстүрлі ортада ғана емес, әлеуметтік желілерде, ғылымда, технологияда, кәсіпкерлікте және шығармашылық индустрияларда белсенді қолданылуы қажет. Қазақ тіліндегі сапалы заманауи контенттің көбеюі жастардың ана тіліне деген қызығушылығын арттырып, оның қазіргі қоғамдағы беделін көтереді.
Сонымен қатар тілге деген құрмет мәжбүрлеу арқылы емес, оның қажеттілігі мен құндылығын көрсету арқылы қалыптасуы тиіс. Қазақ тілін меңгеру адамға жаңа мүмкіндіктер ашатын, қоғаммен байланысын нығайтатын және ұлттық мәдениетті тануға мүмкіндік беретін маңызды құрал ретінде қабылдануы қажет.
Мемлекеттік тілдің дамуы Қазақстандағы қоғамдық келісім мен бірлікті нығайтуға да ықпал етеді. Қазақ тілі – еліміздің ортақ құндылығы әрі азаматтарды біріктіретін маңызды фактор. Өзге этнос өкілдерінің қазақ тілін үйренуі мен қолдануы Қазақстан халқының ортақ мәдени кеңістігінің қалыптасуына оң әсер етеді.
Ұлттық бірегейлікті сақтау – өткенді құрметтеумен қатар, болашаққа сенімді қадам жасауды білдіреді. Ал болашақтың берік негіздерінің бірі – тіл. Егер жас ұрпақ қазақ тілін еркін меңгеріп, оны заманауи білімнің, ғылымның, мәдениеттің және кәсіби дамудың тілі ретінде қабылдаса, ұлттық бірегейліктің де негізі нығая түседі.
Қорыта айтқанда, қазақ тілі – ұлттың тарихи жады мен рухани сабақтастығын сақтайтын басты құндылықтардың бірі. Тілді дамыту – тек тілдің өзін дамыту емес, ұлттық мәдениетті, тарихты және қоғамның бірлігін нығайту. Сондықтан әрбір азамат қазақ тілінің мәртебесін көтеруге өз үлесін қосып, оны күнделікті өмірде кеңінен қолдануға ұмтылғаны жөн.
Қазақ тілі – өткеніміздің мұрасы, бүгініміздің тірегі және болашағымыздың негізі. Оның дамуы мен қолданыс аясын кеңейту арқылы біз ұлттық бірегейлігімізді нығайтып, келешек ұрпаққа берік рухани негіз қалдырамыз.
Тараз қаласының мамандандырылған тергеу сотының судьясы
Олжас Алмасбекұлы
