Жазаны қолдануға болмайды
қоғам үшін көрнекі мысал ретінде,
ол түзету сипатында болмауы керек,
себебі мәжбүрлеп түзету мағынасы жоқ.
Ч. Беккариа
Бүкіл әлемде бас бостандығынан айыру түріндегі қылмыстық жаза қылмыстық сот төрелігі жүйесінде басты орын алады, ол сотталғандардың көпшілігіне қатысты қолданылады. Бас бостандығынан айыру әлемдегі кез-келген мемлекеттің заманауи жазалау жүйесінің өзіндік өзегі болып табылады. Ауыр немесе аса ауыр қылмыс жасағаны үшін кінәлі деп танылған және мемлекет пен қоғам үшін елеулі қауіп төндіретін адамдар, сөзсіз, бас бостандығынан айыру түріндегі жазаға лайық. Алайда, көптеген елдерде бас бостандығынан айыруды кеңінен қолдану тенденциясына қарамастан, жазаның бұл түрінің қылмыскерлер үшін, әсіресе қоғам үшін жағымсыз салдары барған сайын айқын бола түсуде.
Бас бостандығынан айыруға балама жазаның артықшылығы-шегініп жатқан адамның қоғам алдында өзін оқшаулаусыз қалпына келтірудің нақты мүмкіндігі бар, ол қоғамдық пайдалы жұмысты орындайды. Бас бостандығынан айыруға балама жазаларды кеңінен қолдану сотталғандарды түзеу мен оңалтуда қоғамның рөлін арттыруға ұдайы алып келеді.
Қоғамдық жұмыстар жазалау мен өзге де қылмыстық-құқықтық мәжбүрлеу шараларының жаңа түрлерінің бірі болып табылады. Сонымен қатар, жазаның бұл түрі адамдарды маңызды емес қылмыстар үшін түзеу мекемелеріне орналастыруға мүмкіндік бермейді, бұл тұтқындар санын азайтуға және оларды ұстау шығындарын азайтуға мүмкіндік береді.
Қоғамдық жұмыстарға тарту үшін негіздемені растайтын құжат оның заңды күшіне енуі туралы өкімі бар сот үкімі болып табылады. Анықтама-жолдаманы алғаннан кейін сотталған көрсетілген объектіде жұмысқа кірісуге міндетті.
Осылайша, қоғамдық жұмыстар іс жүзінде жүзеге асырылатын, тәртіпті және тиімді жазаға айналуға арналған, бұл қоғамнан оқшауланбайды, бұл сотталушының қалыпты әлеуметтік жағдайларға бейімделуіне ықпал етеді және қайталануды азайтады.
СҚО бойынша ҚАЖД Тимирязев ауданының
пробация қызметінің бастығы
әділет капитаны Батышев Әнуар Абайұлы
