«Президент өз билігін бөліп береді». Суперпрезиденттік басқару формасынан бас тарту не білдіреді?

Кеше Қасым-Жомарт Тоқаев Amanat партиясынан кетіп, төрағалығын тоқтатты. Мемлекет басшысы суперпрезиденттік басқару формасынан бас тартты. Бұл нені білдіреді? Tengrinews.kz тілшісіне Заң ғылымдарының докторы, Л.Н. Гумилев атындағы ЕҰУ мемлекет және құқық теориясы мен тарихы, конституциялық құқық кафедрасының профессоры Ермек Абдрасулов жауап берді. 

Профессордың сөзінше, кеше Қазақстанда саяси реформаның ізі көрінді.

«Президенттің конституциялық міндеті – биліктің барлық тармағының келісілген іс-әрекетін және мемлекеттік органдардың халық алдындағы жауапкершілігін қамтамасыз ету. Тоқаев наурыздағы Жолдауында ел Президенті өз өкілетін жүзеге асыру кезеңінде саяси партияның мүшесі болмауы керек деген норманы Конституцияға бекітуді ұсынды. Кеше Мемлекет басшысы Amanat партиясынан кетіп, саяси реформа жасады», — дейді ол.

Ермек Абдрасулов Президент партиядан кеткен соң, қандай өзгерістер болатынын жеткізді.

«Парламенттегі депутаттардың басым бөлігі Amanat партиясынан сайланды, ал ол партияны басқарған Президент Тоқаевтың өзі болды. Демек, бұған дейін депутаттар Мемлекет басшысына тәуелді болып келді. Енді Президент партиядан кетіп, депутаттар тәуелсіз шешім қабылдауға мүмкіндік алды. Парламенттің, мәслихаттың өкілеттіктері күшейді. Бұл жағдай өз кезегінде жаңа партиялардың пайда болуына әкеледі», — деді Заң ғылымдарының докторы. 

Оның сөзінше, Президент суперпрезиденттік басқару формасынан түбегейлі бас тартып отыр. 

«Суперпрезиденттік басқарудың артында не жатыр? Енді Президент өз өкілетінің басым бөлігін басқа билік институттарына бөліп береді. Оның ішінде Үкімет, Парламент және жергілікті билік органдары бар. Тағы бір мысал келтірейін, қазір Президент елдегі кез келген жоғары лауазымды тұлғаларды өзі тағайындай алады, ал суперпрезиденттік басқару формасының күші жойылса, бұл жағдай өзгереді. Яғни, Президенттің билігі шектеледі. Бұл қадам Қазақстанның ішкі саясатының жоғары деңгейге көтерілуіне тікелей әсер етеді», — дейді Абдрасулов.

Алматыда рұқсатсыз салынған сауда орындарын бұзу басталды

Алматының Түрксіб ауданындағы Қайрат шағынауданында заңсыз салынған сауда орындарын бұзу жұмыстары басталды. Нысандардың жалпы аумағы 56,4 мың шаршы метр болды.

21 қазанда бірқатар өңірде қар жауып, көктайғақ болады

Қазақстанда 21 қазанда құбылмалы бұлтты ауа райы сақталады. Елдің солтүстігі мен шығысында жаңбыр мен қар жауып, кей жерлерде көктайғақ болады. Бірқатар қалада жел күшейіп, тұман түсуі мүмкін.

Елімізде қандай мамандар жетіспейді?

Қазақстанда бір маман бойынша 469 бос жұмыс орнына небәрі 100 түйіндеме түскен, ал IT мен медицина саласында кадр тапшылығы бар.

Қазақстандықтардың бюджетіне қандай шығындар көбірек салмақ түсіреді? 

Қазақстандықтар ең көп ақшаны азық-түлікке жұмсайды. Ұлттық статистика бюросының мәліметінше, 2026 жылдың екінші тоқсанында халықтың барлық ақшалай шығыстарының 50,5%-ы азық-түлік тауарларын сатып алуға кеткен.

«ОРМАНШЫ МƏРТЕБЕСI» ҚҰҚЫҚТЫҚ ҮЙЛЕСТIРУДI ҚАЖЕТ ЕТЕДI

Жыл сайын қазан айының үшінші жексенбісінде атап өтілетін Орман шаруашылығы қызметкерлері күнін осы салада қызмет ететін 17 мыңнан астам маман асыға күтеді. Орман шаруашылығы мамандарының қызметі – бұл орман алқаптарын қорғау, қалпына келтіру, тиімді пайдалану және олардың экологиялық жүйесін сақтауға бағытталған кешенді жұмыс.