Ипотекамен үй сатып алу — бүгінгі таңда көптеген қазақстандықтар үшін баспанаға қол жеткізудің маңызды жолы. Алайда өмірде күтпеген жағдайлар болып жатады, мысалы, ипотека рәсімдеген адамның қайтыс болуы. Мұндай жағдайларда ипотека қарызының тағдыры мен оны төлеу міндеті қалай шешілетіні туралы сұрақ туындайды.
Massaget.kz тілшісі осы мәселе бойынша заңгерлермен сөйлесіп, негізгі жағдайларды анықтады. Қарызды кім өтейді, мұрагерлерге қандай құқықтар беріледі және банкпен қалай келіссөз жүргізуге болады? Бұл материалда ипотекалық қарыздың қайтыс болған жағдайда қандай тәртіппен өтелетіні туралы толық ақпарат берілген.
Ипотекалық қарыз кімге өтеді?
Заң бойынша қарыз алушы қайтыс болған жағдайда оның міндеттемелері мұрагерлеріне өтеді. Мұрагерлер — бұл қайтыс болған адамның берешегін мойнына алған балалары, жұбайы, ата-анасы немесе басқа туыстары. Егер мұрагерлер ипотекаға алынған үйді өз аттарына рәсімдегісі келсе, олар қалған қарызды өтеу жауапкершілігін өз мойнына алуы керек. Ал егер олар мұрадан бас тартса, ипотекалық қарыз да, мүлік те мұрагерлікке өтпейді.
Ипотека сақтандырылған жағдайда
Көптеген банктер ипотека рәсімдеген кезде қарыз алушының өмірін сақтандыруды талап етеді. Егер сақтандыру шарты бар болса және онда «қайтыс болған жағдайда қарызды өтеу» жағдайы қарастырылған болса, сақтандыру компаниясы ипотеканы өтейді. Мұндай жағдайда мұрагерлерге қарыз міндеті жүктелмейді.
Мұрагерлердің әрекет ету тәртібі
Егер мұрагерлер қарызды өтеуді өз мойнына алса, төмендегі қадамдарды орындау қажет:
- Банкке хабарласу: Қайтыс болғаны туралы банкке ресми түрде хабар беру.
- Мұрагерлік құжаттарды рәсімдеу: Нотариус арқылы мұрагерлік құқыққа ие болу.
- Банкпен келіссөз жүргізу: Қарызды қайта құрылымдау немесе төлем кестесін қайта қарау мүмкіндігін сұрау.
Егер қарыз төленбесе
Мұрагерлер қарызды өтеуден бас тартқан жағдайда, банк ипотекаға алынған мүлікті өндіріп алу құқығына ие болады. Бұл жағдайда мүлік сатылымға шығарылып, қарыздың өтелмеген бөлігі жабылады.
Қарыз алушының қайтыс болуы ипотекалық міндеттемелерді тоқтатпайды. Бұл міндеттемелер мұрагерлеріне беріледі немесе сақтандыру жағдайы бойынша өтеледі. Сондықтан ипотека рәсімдеу кезінде өмірді сақтандыруды қарастыру маңызды, бұл мұрагерлерге қаржылық ауыртпалықты жеңілдетуге көмектеседі.
