Баланы жалғыз тәрбиелеп, сонымен қатар тұрғын үй мәселесін шешу оңай емес. Алайда Қазақстанда 2026 жылы толық емес отбасылар пайдалана алатын мемлекеттік қолдаудың бірнеше тетігі бар. Бұл ретте «жалғызбасты ана» мәртебесі автоматты түрде тегін пәтер беріледі немесе ипотека мақұлданады дегенді білдірмейді. Қолдау түрі отбасының табысына, тұрғын үйінің бар-жоғына, отбасы құрамына және нақты бағдарлама талаптарына байланысты.
Тұрғын үй мәселесін неден бастау керек?
Homsters.kz мәліметінше, бірінші кезекте тұрғын үйге мұқтаждар есебіне тұру мүмкіндігін тексеру қажет. Қазір тұрғын үй есебі орталықтандырылған электрондық жүйе арқылы жүргізіледі.
Тұрғын үй кезегіне тұрудың өзі бірден пәтер беріледі деген сөз емес. Бұл – азаматқа мемлекеттік тұрғын үй қолдау шараларына қатысуға мүмкіндік беретін алғашқы қадам.
Сондықтан баласын жалғыз тәрбиелеп отырған ана алдымен өзінің тұрғын үй жағдайын, отбасы құрамын және табысын ескеріп, қандай қолдау тетігіне сәйкес келетінін анықтағаны дұрыс.
Толық емес отбасы қандай қолдау ала алады?
Нұсқалардың бірі – мемлекеттік жалдамалы тұрғын үй. Мұндай баспана тұрғын үйге мұқтаж азаматтарға ұсынылады. Тұрғын үйді бөлу кезінде белгіленген әлеуметтік басымдықтар мен отбасының жағдайы ескеріледі.
Тағы бір мүмкіндік – жеке сектордағы жалдау ақысын субсидиялау. Бұл жағдайда мемлекет жалдау ақысының бір бөлігін өтеуге көмектеседі. Алайда бағдарламаға қатысу үшін белгіленген санатқа жату, тұрғын үйге мұқтаж ретінде есепте тұру және табыс бойынша талаптарға сәйкес болу қажет.
Жеңілдетілген ипотекаға қатысуға бола ма?
Толық емес отбасы тұрғын үй сатып алу үшін Отбасы банктің қолданыстағы бағдарламаларына қатыса алады. Бірақ жалғызбасты ана мәртебесінің болуы ипотеканың автоматты түрде мақұлдануына негіз болмайды.
Банк өтініш берушінің табысын, төлем қабілетін, бастапқы жарнасын және нақты бағдарламада белгіленген басқа талаптарды қарайды.
Сондықтан ипотекаға өтініш бермес бұрын ай сайынғы табысты, несие төлемін өтеу мүмкіндігін және бастапқы жарна көлемін алдын ала есептеп алған жөн.
Тұрғын үй сертификаты бастапқы жарнаға көмектесуі мүмкін
Ипотека рәсімдеу кезінде бастапқы жарна негізгі кедергілердің біріне айналуы мүмкін. Мұндай жағдайда тұрғын үй сертификатын алу мүмкіндігін тексерген жөн.
Тұрғын үй сертификаты тұрғын үй заемы бойынша бастапқы жарнаның бір бөлігін жабуға арналған. Оны алушылардың санаттары мен талаптарын жергілікті атқарушы органдар белгілейді. Сондықтан шарттар өңірге қарай өзгеше болуы мүмкін.
Егер мәселе пәтер сатып алуда емес, оны ұстауда болса
Мемлекеттік қолдау тек тұрғын үй сатып алумен шектелмейді. Табысы төмен отбасылар тұрғын үй көмегін алу мүмкіндігін де қарастыра алады.
Тұрғын үй көмегі тұрғын үйді ұстауға және коммуналдық қызметтерге жұмсалатын шығындардың бір бөлігін өтеуге арналған.
Бұл жерде маңызды айырмашылық бар: тұрғын үй көмегі пәтер беруді емес, отбасының тұрғын үй-коммуналдық шығындарын өтеуге қаржылай қолдау көрсетуді білдіреді.
Жалғызбасты ана не істеуі керек?
Егер меншігінде баспанасы болмаса, алдымен тұрғын үйге мұқтаждар есебіне тұруға құқығы бар-жоғын тексерген жөн.
Одан кейін:
- тұрғын үй есебіне тұруға өтініш беру;
- өз өңіріндегі жалдамалы тұрғын үй бағдарламаларын бақылау;
- жалдау ақысын субсидиялау мүмкіндігін тексеру;
- Отбасы банктің қолданыстағы бағдарламаларына талаптардың сәйкес келетінін анықтау;
- бастапқы жарна жеткіліксіз болса, тұрғын үй сертификатын алу мүмкіндігін қарастыру;
- табыс төмен болған жағдайда тұрғын үй көмегіне өтініш беру мүмкіндігін тексеру қажет.
