2026 жылғы 8 қыркүйектен бастап Қазақстанда жылжымайтын мүлікпен жасалатын мәмілелерді нотариаттық куәландыру тәртібі өзгерді. Енді сатып алу-сату, сыйға тарту, айырбастау, кепілге қою және мемлекеттік тіркеуге жататын басқа да мәмілелер жылжымайтын мүлік орналасқан жердегі нотариуста куәландырылуы тиіс.
Яғни пәтер, үй немесе басқа да жылжымайтын мүлік нысаны, мысалы, Астанада орналасса, мәміле де сол жерде, яғни Астанадағы нотариуста рәсімделуі қажет.
Жаңа тәртіп жылжымайтын мүлікті иеліктен шығаруға немесе кепілге қоюға байланысты мәмілелерге қатысты.
Меншік иесі басқа қалада болса не істеу керек?
Бұл ретте жылжымайтын мүлік иесінің нысан орналасқан өңірге өзі баруы міндетті емес.
Егер меншік иесі басқа қалада немесе облыста болса, ол өз атынан мәміле жасау үшін өкілге сенімхат бере алады. Өкіл мәмілені жылжымайтын мүлік орналасқан жердегі нотариуста рәсімдей алады.
Мысалы, пәтер Астанада орналасып, оның иесі Алматыда болса, меншік иесі басқа адамға сенімхат бере алады. Осыдан кейін өкіл Астанадағы нотариуста мәмілені рәсімдей алады.
Яғни жылжымайтын мүлікті сенім білдірілген өкіл арқылы сату, сыйға тарту, айырбастау немесе кепілге қою мүмкіндігі сақталады.
Ереже не үшін өзгертілді?
Территориялық қағидат жылжымайтын мүліктің өзін, мәміленің нотариаттық рәсімделуін және кейінгі мемлекеттік тіркеу процесін бір жүйеге біріктіруге бағытталған.
Бұл өзгеріс жылжымайтын мүлікпен жасалатын операцияларды барынша ашық етуге және алаяқтық тәуекелдерін азайтуға мүмкіндік береді деп күтілуде.
Бұл ретте жаңа талаптар тек жылжымайтын мүлікпен жасалатын мәмілелерге қатысты. Өзге нотариаттық әрекеттер бұрынғы тәртіппен рәсімделе береді.
