Қоғамдағы әділдік өлшемі ең алдымен сот жүйесінің қызметімен бағаланады. Азаматтардың құқықтары мен бостандықтарын қорғауда сот билігінің орны ерекше. Сондықтан соттың оң имиджін қалыптастыру – тек бедел мәселесі емес, бұл құқықтық мемлекет қағидаттарын орнықтырудың маңызды тетігі.
Соттың оң бейнесі ең алдымен әділдік, ашықтық және кәсібилік ұғымдарымен тығыз байланысты. Егер сот актілері заң талаптарына сай, дәлелді және түсінікті тілде қабылданса, қоғам тарапынан сенім арта түседі. Судьяның тәуелсіздігі мен бейтараптығы сақталған жағдайда ғана азаматтар сотқа жүгінуден қорықпайды және сот шешімдерін әділ деп қабылдайды.
Сот имиджіне әсер ететін негізгі факторлардың бірі – ашықтық. Қазіргі ақпараттық қоғамда сот қызметі туралы дер кезінде, нақты әрі шынайы ақпарат беру аса маңызды. Баспасөз қызметінің тиімді жұмысы, сот актілерінің жариялануы, түсіндіру сипатындағы материалдардың ұсынылуы қоғаммен кері байланысты күшейтеді. Ашықтық – сенімнің кепілі.
Сонымен қатар, сот қызметкерлерінің кәсіби әдебі мен мінез-құлқы да сот беделіне тікелей ықпал етеді. Сот отырысындағы мәдениет, тараптармен қарым-қатынас, мемлекеттік тілді сауатты қолдану – барлығы сот жүйесінің жалпы бейнесін айқындайды. Әдеп нормаларын сақтау сот билігінің абыройын арттырады.
Соттың оң имиджін қалыптастыруда құқықтық түсіндіру жұмыстарының рөлі зор. Азаматтардың құқықтық сауаттылығын арттыру, заң нормаларын қарапайым әрі түсінікті тілде жеткізу – сот жүйесіне деген сенімді күшейтеді. Қоғам соттың тек жазалаушы орган емес, құқықтарды қорғаушы орган екенін түсінуі қажет.
Бұдан бөлек, цифрландыру үдерісі де сот беделін нығайтуға ықпал етеді. Электрондық сервистердің қолжетімділігі, процестік әрекеттердің айқындылығы және мерзімдердің сақталуы сот жұмысының тиімділігін көрсетеді. Уақытылы және сапалы қаралған іс – сотқа деген оң көзқарастың негізі.
Қорытындылай келе, соттың оң имиджін қалыптастыру – жүйелі және кешенді жұмыс. Ол әділ шешімдер қабылдау, кәсіби мәдениетті сақтау, ашықтықты қамтамасыз ету және қоғаммен тиімді коммуникация орнату арқылы жүзеге асады. Қоғам сенімі – сот билігінің басты капиталы. Сенім бар жерде – тұрақтылық, заң үстемдігі және әділдік орнығады.
Куншыгарова Алмагуль Жалгасовна, Қызылорда қаласының мамандандырылған тергеу соты әкімшісінің басшысы