Жаңалықтар | НовостиСудья мінбері | Судебная система

Мемлекеттік қызметкер – мемлекеттің бет-бейнесі

Қазіргі жағдайда мемлекеттік қызметшілердің моральдық-этикалық бейнесі мен іскерлік сапаларына қойылатын талаптарды күшейту мәселелері осы саладағы заңнаманы жетілдіруді, халықтың мемлекеттік органдарға деген сенімін арттыруға ықпал етуді талап етті.

Мемлекет басшысы «Бес институционалдық реформаны жүзеге асыру жөніндегі 100 нақты қадам» – Ұлт жоспарында мемлекеттік қызметтің жаңа Әдеп кодексін әзірлеу, сонымен қатар әдеп бойынша уәкіл қызметін енгізу арқылы жаңа әдеп ережелерін енгізу тапсырмасын қойды.

Осы тапсырманы іске асырудың нәтижесі 2016 жылғы 1 қаңтардан бастап күшіне енген  «Қазақстан Республикасы мемлекеттік қызметшілерінің әдептілік нормаларын және мінез-құлық қағидаларын одан әрі жетілдіру жөніндегі шаралар туралы» Қазақстан Республикасы Президентінің 2015 жылғы 29 желтоқсандағы №153 Жарлығымен бекітілген жаңа Қазақстан Республикасы мемлекеттік қызметшілерінің Әдеп кодексі болды.

Әдеп кодексі халықтың мемлекеттік органдарға деген сенімін нығайтуға, мемлекеттік қызметтегі қарым-қатынастың жоғары мәдениетін қалыптастыруға және мемлекеттік қызметшілердің әдепсіз мінез-құлық жағдайларының алдын алуға бағытталған.

Әдеп кодексі мемлекеттік қызметшілердің жалпы мінез-құлық стандарттарын, қызметтен тыс уақытта өзін-өзі ұстау стандарттарын, қызметтік қатынастардағы жүріс-тұрысын, сондай-ақ көпшіліктің, оның ішінде бұқаралық ақпарат құралдарының, алдында сөйлеу әдебін анықтайды.
Әдеп кодексінің нормалары мемлекеттік қызметшілердің моральдық-этикалық бейнесіне қойылатын арнайы, бірақ сонымен бірге орындалатын талаптарды анықтайды.

Мемлекеттік қызметкер мемлекеттің бет-бейнесі болып табылады және қоғам алдында үлгілі тәртіптің үлгісі болуы керек.

Өзін-өзі ұстау мәдениетімен байланысты коммуникация мәдениеті тұжырымдамасы мемлекеттік органдар қызметкерлері арасындағы қарым-қатынастың өзіндік барометрі ретінде қызмет етеді.  Мінез-құлық нормаларын білу және оларды ұстану, ұстамдылық және өз іс-әрекетін басқара білу, адамдарға назар аудару мен құрметтеу – бір сөзбен айтқанда қоғамдағы әдептілік деп саналатын барлық нәрсе адамның мінез-құлық мәдениетіне жатады және этикет бойынша реттеледі.

Мемлекеттік қызметшілерге қатысты қоғамдық пікірді қалыптастыру олардың белгілі бір дәрежеде олардың жұмыс уақытынан тыс уақыттағы мінез-құлқымен байланысты.

Осыған байланысты, жаңа қызметтік әдеп Ережелеріне сәйкес мемлекеттік қызметшілер жұмыстан тыс уақытта жалпы қабылданған моральдық-этикалық нормаларды ұстануға, қоғамға жат мінез-құлық жағдайларына, оның ішінде мас күйінде қоғамдық орындарда болуды, адамның қадір-қасиеті мен қоғамдық адамгершілігін қорлайтын, жол бермеуге, қарапайымдылық танытуға, тиісті қызметтерді алу кезінде өзінің қызметтік жағдайын баса көрсетпеуге және пайдаланбауға, өз тарапынан қоғамдық әдепке, тәртіп пен қауіпсіздікке қол сұғумен байланысты заңнаманың талаптарын бұзуға жол бермеуге және басқа азаматтарды заңға қайшы, қоғамға жат әрекеттер жасауға тартпауға міндетті.

Мемлекеттік органдар жүйесінде мемлекеттік қызметке алғаш рет келген жас мамандарды тәрбиелеуге ерекше мән беріледі.  Олардың тиісті моральдық-этикалық мінез-құлқын қалыптастыру бойынша жұмыс ерекше назар аударуды және формальды көзқарастың жол берілмеуін талап етеді.
Осыған орай, Әдеп кодексі мемлекеттік қызметке кіргеннен кейін үш күн ішінде мемлекеттік қызметшінің Әдеп кодексі мәтінімен жазбаша түрде танысуды көздейтінін атап өткен жөн.

Осылайша, жас мамандарға мемлекеттік қызметте жұмыс істеген алғашқы күндерден бастап азаматтармен және жұмыс әріптестерімен қарым-қатынас кезінде сыпайылықты, әдептілікті, қарапайымдылықты және сөйлеу  мәдениетін сақтау қажеттілігіне деген сенімділік сіңіріледі.

Әдеп кодексі жалпы қабылданған мінез-құлық нормаларының басқа аспектілерін де қамтиды.  Мысалы, Кодексте мемлекеттік қызметшінің сыртқы келбеті өзінің қызметтік міндеттерін орындау кезінде мемлекеттік аппараттың беделін нығайтуға, ресмилікпен, ұстамдылықпен және дәлдікпен ерекшеленетін жалпы қабылданған іскерлік стильді сақтауға көмектесуі керек делінген.

Мемлекеттік қызметшілердің қызметтік этиканы сақтау саласындағы заңнамадағы жаңалықтардың бірі – Қазақстан Республикасы Президентінің Жарлығымен бекітілген Әдеп жөніндегі уәкіл туралы Ереже болды.

Әдеп жөніндегі уәкіл өзінің құзыреті шегінде мемлекеттік қызметшілерге Қазақстан Республикасының мемлекеттік қызмет, сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл және Әдеп кодексі талаптарының сақталуы бойынша кеңестер береді, мемлекеттік қызметшілерге заңдарда белгіленген шектеулер мен тыйым салуларының сақталуына себептеседі, әдеп жөніндегі уәкіл туралы Ережеге сәйкес мемлекеттік қызметшілердің қызметтік әдеп нормаларын және басқа да функцияларды бұзу фактілері туралы жеке және заңды тұлғалардың өтініштерін қарайды және тағы да басқа функцияларды жүзеге асырады.

 

Айдана СЕЙЛХАН,

Медеу ауданының №2аудандық сотының

Жетекші маманы

Комментарий