Біздің мемлекетіміз басқа да көптеген мемлекеттер сияқты, сыбайлас жемқорлықтың алдын алу және оны болдырмау мақсатында қарқынды жұмыс жүргізуде. Көптеген заңдар қабылданып, жемқорлықтың жолын кесетін шаралар жасалуда. Осы орайда айта кетер жайт, Қазақстан ТМД елдерінің ішінде бірінші болып «Сыбайлас жемқорлықпен күрес туралы» Заң қабылдаған болатын. Сонымен қатар, елімізде 2006-2010 жылдарға арналған Сыбайлас жемқорлықпен күрес мемлекеттік бағдарламасы жүзеге асты.
Онымен тоқтап қалмай жыл сайын кешенді түрде жемқорлықпен күресті күшейту мақсатында заңнамалар жетілдіріле берді. Яғни жемқорлықпен күрес ешқашан елімізде толастаған емес. Елбасы жолдауында: «Заңды бұзған екенсің, оның баптарына сәйкес жауапқа тартыласың» дейтін нақты ереже де бар. «Олай болмаған күнде біз кеңестік кездегі «заң қалай бұрсаң, солай бұралатын тәртенің керін қайталайтын боламыз», — деп атап көрсеткен. Ендеше, жемқорлықты жоюды мақсат еткен әділет органдары да жолдауда берілген тапсырмалардың жүзеге асырылып, заңнамалардың талапқа сай орындалуына мүдделілік танытуды міндеті санайды.
Бүгінде елімізде мемлекеттік қызметшілердің жауапкершілігі қатаңдатылып отыр. Егер мемлекеттік органдарда істейтін кез келген тұлға сыбайлас жемқорлық сипатындағы құқық бұзушылық және сыбайлас жемқорлық қылмысы бойынша қызметінен босатылған болса, ол өмір бойы мемлекеттік қызметке қабылданбайды, яғни тыйым салынған. Бұл мемлекеттік қызметкерлердің жемқорлықтан бойын аулақ ұстауы үшін қабылданып отырған бір шара. Жалпы мемлекеттік қызметкердің әрекетіне қарай халықтың билікке деген көзқарасы қалыптасатынын ескерсек, олардың жемқорлықтан аулақ болуының маңызы зор!
Өкінішке орай, көптеген адамдар сыбайлас жемқорлық – бұл екі жақтың қарым-қатынасы және одан басқа ештеңе жоқ деп санайды. «Біреу береді, біреу пара алады. Біздің бұған ешқандай қатысымыз жоқ» деген пікір кең етек жайған. Бірақ бұл процесс бүкіл қоғамға әсер етеді және әрқайсымызға нақты қауіп төндіреді. Сондықтан жемқорлықпен күресте әр адамның қарсылығы маңызды. Алға басқан қадамды кейін тартып, дамуға тежеу болатын сыбайлас жемқорлықпен күресті күшейту — әрқайсымыздың азаматтық борышымыз болып табылады.
А. Т. Байдаулетова, Алматы қаласы Медеу ауданының 2 аудандық сотының судьясы
